Wystawy

Wystawa główna Rzeczy warszawskie / Gabinet Suwenirów

Czajnik z widokami Warszawy i Pragi wzorowanymi na obrazach Bernarda Bellotta, zwanego Canalettem

Nie byle jaki to imbryk! Pierwszy raz zwykli warszawiacy z takiej porcelany pili w 1794 roku, podczas insurekcji kościuszkowskiej, gdy szewc i rzeźnik popijali drogą herbatę u królewskiej siostry. Niemcewicz pisał, że nigdy święta wielkanocne weselszymi nie były. Tylko na zamku było niespokojnie, gdyż świeży przykład śmierci Ludwika XVI trwożył Stanisława Augusta. Pani Krakowska, siostra króla, pochlebiając dowódcom ludu, zaprosiła na obiad szewca Kilińskiego i rzeźnika Morawskiego.

Na imbryku, z którego być może nalewano wówczas herbatę Kilińskiemu i Morawskiemu, w kolistych rezerwach umieszczone są widoki Warszawy. Z jednej strony – panorama miasta na lewym brzegu Wisły, od koszar kazimierzowskich do Zamku Królewskiego, z drugiej – widok Pragi. Weduty odwołują się do najwspanialszych XVIII-wiecznych warszawskich pejzaży namalowanych przez wenecjanina Bernarda Bellotta, zwanego Canalettem (1721–1780). Obrazy Canaletta powstały na zamówienie króla Stanisława Augusta Poniatowskiego (1732–1798) i przeznaczone były do Zamku Królewskiego.

Imbryk pochodzi z manufaktury w Miśni, pierwszej europejskiej wytwórni porcelany i stanowi część serwisu zamówionego specjalnie dla Zamku Królewskiego. Wyroby porcelanowe często powstawały na specjalne zamówienie. Zdobienia pojedynczych sztuk lub całych serwisów dostosowywano wówczas do potrzeb klienta. U schyłku XVIII wieku dekoracje plastyczne były bardzo bogate: uszka i uchwyty opracowywano rzeźbiarsko, a brzuśce naczyń pokrywano złoceniami i malaturą. Oprócz wzorów kwiatowych i geometrycznych uznanie zyskały motywy pejzażowe.

Czajnik ten, zachwycający wyrafinowaną formą i artystycznymi walorami dekoracji malarskiej, z dumą zaprezentujemy na wystawie „Rzeczy warszawskie”. Jest to jeden z najstarszych suwenirów w naszych zbiorach.

Czajnik z widokami Warszawy i Pragi
wg obrazów Bernarda Bellotta zw. Canaletto; Miśnia, 1774–1816
porcelana szkliwiona, dekoracja plastyczna, malatura barwna, złocenia
MHW 17758