Wystawy

Wystawa główna Rzeczy warszawskie / Gabinet Widoków Warszawy

Mister Warszawy 1975

Dworzec Centralny, wzniesiony w latach 1972–1975 wg projektu Arseniusza Romanowicza, był jedną z kluczowych inwestycji komunikacyjnych w Warszawie lat 70. XX wieku. Lokalizacja Dworca została wyznaczona już w 1946 roku, ale doczekał się on realizacji dopiero na fali gierkowskiej modernizacji Polski. Przyspieszone otwarcie 5 grudnia 1975 roku, ze względu na VII zjazd PZPR i przyjazd pociągiem dwa dni później Leonida Breżniewa, nie wyszło obiektowi na dobre – jakość wykonania pozostawiała wiele do życzenia. Dworzec – funkcjonalny i estetyczny – miał być symbolem nowoczesności. Nowatorska konstrukcja przestronnej hali wykonanej ze stali i szkła, lekki dach oparty na smukłych słupach do dziś budzą uznanie. Perony o długości 400 m (należące do najdłuższych w Polsce) ukryto pod ziemią. Do budowy starano się użyć jak najlepszych materiałów. Stropy, elewacje z blachy oraz wiele nowoczesnych urządzeń wyposażenia technicznego sprowadzono z Zachodu. Budynek został wyposażony w automatyczne drzwi (pierwsze w Warszawie), ruchome schody i pochylnie, windy, elektroniczne zegary, wózki bagażowe. Miał – jako pierwszy w Polsce – pełną klimatyzację i ogrzewanie każdego pomieszczenia, posiadał przeszklone i ogrzewane poczekalnie na każdym peronie, a nawet marmurowe ogrzewane ławki. W popularnym wówczas konkursie architektonicznym otrzymał nagrodą „Mister Warszawy ’75”. Doskonale nadawał się do prowadzonej przez ówczesne władze państwowe propagandy sukcesu.

Widok, utrzymany w charakterystycznym dla Edwarda Dwurnika graficznym stylu inspirowanym m.in. twórczością Nikifora Krynickiego, ma charakter reportażowy. Ukazuje z lotu ptaka centralną część Warszawy w 1974 roku. Został namalowany – jak wspomina autor – pod wpływem licznych inwestycji prowadzonych w tym czasie w Warszawie, z których Dworzec Centralny – obok odbudowy Zamku Królewskiego i budowy Trasy Łazienkowskiej – należał do najbardziej spektakularnych.