Wystawy

Wystawa główna Rzeczy warszawskie / Gabinet Sreber i Platerów Warszawskich

Słodka srebrna kula Julii Keilowej

Cukiernica pochodzi z lat 30. XX wieku. Została zaprojektowana przez Julię Keilową na zamówienie warszawskiej firmy platerniczej Norblina. Wykonana ze srebrzonego mosiądzu mierzy 11,5 cm wysokości. Projektantka nadała jej kształt kuli – podstawowej bryły geometrycznej – uznawanej od starożytności za formę najdoskonalszą. Stylistycznie zalicza się ją do modnego w dwudziestoleciu międzywojennym nurtu art déco.

Piękno cukiernicy Julii Keilowej tkwi w prostocie zastosowanej formy. Jaka była geneza takiego sposobu projektowania? Na początku XX wieku artyści i teoretycy sztuki doszli do przekonania, że przemiany cywilizacyjne, jakie zaszły we współczesnym świecie, wymagają wypracowania nowego języka sztuki i architektury adekwatnego do ducha nowych czasów. Drogę przecierał kubizm, za nim podążał futuryzm, abstrakcjonizm i konstruktywizm. Jedną z najbardziej charakterystycznych cech tych nurtów awangardowych było dążenie do syntezy form – ich upraszczanie, geometryzacja, a ostatecznie zredukowanie do podstawowych figur geometrycznych. Inspiracją był świat techniki i budownictwo inżynieryjne kierujące się zasadami funkcjonalności i racjonalności konstrukcji opartych na geometrii. Powszechnie zachwycano się maszyną, która – jako pozbawiona zbędnych elementów i dekoracji – stała się wzorem dla dzieł sztuki i architektury. Artyści awangardowi wierzyli, że ich sztuka doprowadzi do powstania nowego ładu estetycznego i społecznego. Elementy języka artystycznego wypracowane przez ruchy awangardowe, zwłaszcza geometryzacja form, szybko rozpowszechniły się w latach 20. i 30. XX wieku także poza tymi środowiskami. Zostały przejęte również przez art déco, w duchu którego tworzyła Julia Keilowa. Na trwałe przekształciły sposób projektowania przedmiotów użytkowych i estetykę dnia codziennego.