Sprawozdanie Muzeum Warszawy 2015

Sprawozdanie Muzeum Warszawy 2015

Sprawozdanie Muzeum Warszawy 2015

Koncepcja i opracowanie: Małgorzata Mycielska na podstawie materiałów przygotowanych przez pracowników Muzeum Warszawy

Zdjęcia (jeśli nie podpisano inaczej): Adrian Czechowski, Grażyna Kułakowska, Igor Oleś / Muzeum Warszawy

Projekt graficzny: Anna Piwowar

Skład i przygotowanie do druku: Anna Piwowar

Korekta: Julia Odnous

ISBN: 978-83-62189-79-3

Wydawca: Muzeum Warszawy

Warszawa 2016

Nakład: 1000 egzemplarzy

320 stron, format 200 X 260 mm, druk kolorowy, wersja językowa polska

Sprawozdanie Muzeum Warszawy 2015 podzielone zostało na następujące rozdziały: Organizacja Muzeum, Rada Muzeum, Inwestycje, Popularyzacja wiedzy o Warszawie, Wystawy, Zbiory, Biblioteka, Działalność naukowa, Wydawnictwa, Nagrody, Dział Promocji i Komunikacji, Dział Marketingu, Dział Organizacji Wystaw i Wydarzeń, Pion administracyjny, Finanse, Dotacje, Frekwencja.

Publikacja bezpłatna. W celu uzyskania egzemplarza darmowego należy skontaktować się z działem Promocji i Komunikacji Muzeum Warszawy, mail: promocja@muzeumwarszawy.pl.

Nagrody:

Konkurs na książkę edytorsko doskonałą „Edycja” 2015/2016 – nagroda w kategorii Typografia

INSTAGRAM MUZEUM WARSZAWY

Zofia Chomętowska. Albumy fotografki

Zofia Chomętowska. Albumy fotografki

Zofia Chomętowska. Albumy fotografki

CH_4.04

Karolina Puchała-Rojek
Anna Kotańska, Anna Topolska

Zofia Chomętowska. Albumy fotografki

Archiwum fotografii Zofii Chomętowskiej znajduje się dziś w dwóch zbiorach – Muzeum Warszawy (zdjęcia stolicy przedwojennej, wojennej i tużpowojennej) oraz Fundacji Archeologia Fotografii (zdjęcia z rodzinnego Polesia oraz z życia na emigracji w Argentynie).

W nowym, wspólnym wydawnictwie obu instytucji archiwum zostało scalone, by po raz pierwszy w pełni ukazać niezwykły życiorys Chomętowskiej – fotografki, kobiety niezależnej, odważnej i nowoczesnej. Publikacja składa się z 597 zdjęć zebranych w czterech albumach: Entuzjastka (1912–1935), Profesjonalistka (1936–1944), Dokumentalistka (1945) i Emigrantka (1946–1981). Odsłaniają one kolejne etapy biografii i silnie z nią związanej twórczości artystki, warunkowanej realiami politycznymi oraz poszukiwaniem odpowiadających im środków wyrazu. Podjęty przez autorki trud identyfikacji osób i miejsc utrwalonych na zdjęciach wydobywa rozmach, z jakim żyła aktywna zawodowo, atrakcyjna towarzysko, kosmopolityczna arystokratka oraz ukazuje dynamiczny fresk historyczny rozpięty pomiędzy Prochońskiem, Warszawą i Buenos Aires, obejmujący blisko siedemdziesiąt lat.

Wydawcy: Muzeum Warszawy, Fundacja Archeologia Fotografii

Premiera książki: maj 2016.

Plebiscyt Fotopolis.pl: nagrody za najlepsze produkty i wydarzenia fotograficzne 2016 roku – Fotograficzna publikacja roku 2016

Więcej o książce

Zofia Chomętowska. Albumy fotografki

Entuzjastka 1912–1935

W części Entuzjastka znalazły się wczesne zdjęcia Zofii Chomętowskiej. Pierwszy aparat dostała jako kilkuletnia dziewczynka. Rejestrowała wówczas to, co działo się dookoła niej – dom, rodziców, przyjaciół i krewnych, ukochane psy, polowania i krajobrazy Polesia, gdzie się urodziła i wychowała. Fotografowanie stało się jej nawykiem i namiętnością, a aparat fotograficzny – sprzętem, z którym się nie rozstawała. Miała go z sobą na przyjęciach rodzinnych i spacerach, a także w czasie licznych podróży, tych bliższych – do Pińska i Warszawy, gdzie często bywała, i dalszych, po Europie, w które samodzielnie wybrała się w końcu lat 20. Wtedy zainteresowała się fotografią jako dziedziną sztuki, znajdując w niej nie tylko pasję, ale i sposób na życie. Wysyłała swoje zdjęcia na konkursy fotograficzne i z czasem zaczęła je wygrywać. Małoobrazkowy aparat marki Leica, zakupiony około 1928 roku niedługo po wprowadzeniu tego modelu, umożliwił jej wypracowanie własnego stylu. Polegał on na utrwalaniu scen i krajobrazu w taki sposób, by zostały zachowane naturalność i realizm ujęcia. W tym czasie pozostawała także pod wpływem popularnych nurtów fotografii, głównie piktorializmu.

Profesjonalistka 1936–1944

Część Profesjonalistka zawiera zdjęcia robione przez Zofię Chomętowską od połowy lat 30. do 1944 roku. W 1935 roku z rodzinnego majątku na Polesiu przeniosła się na stałe do Warszawy. Wkrótce potem została przedstawiona prezydentowi Stefanowi Starzyńskiemu. Znajomość ta w zasadniczy sposób wpłynęła na dalszy przebieg jej zawodowej kariery. Starzyński zaproponował jej bowiem udział w planowanej na 1938 rok wystawie Warszawa wczoraj, dziś, jutro. W ramach tej współpracy fotografowała architekturę stolicy oraz – z reportażowym zacięciem – życie i pracę mieszkańców. Jednocześnie dokumentowała warszawskie pałace, do których miała łatwy wstęp ze względu na powiązania rodzinne i towarzyskie. Zdjęcia te, wykonywane małoobrazkową leiką, charakteryzowały się dynamiczną kompozycją i uchwyceniem naturalnego światła w przestrzeni. W tym okresie założyła firmę reklamową i wykonywała sesje dla znanych firm. Była również kierownikiem artystycznym pisma „Kobiety w pracy”. Etat fotografa w Ministerstwie Komunikacji, zdobyty w 1936 roku, pozwolił jej na usamodzielnienie się w stolicy. Wystawa indywidualna w Salonie Sztuki Czesława Garlińskiego (1939), w którym swoje prace prezentowali najważniejsi ówcześni artyści, ugruntowała jej pozycję. Wybuch wojny zastał fotografkę na Polesiu, skąd wraz z dziećmi i matką dostała się do stolicy. Skupiona na utrzymaniu rodziny, fotografowała niewiele. Po powstaniu warszawskim Chomętowska i jej bliscy trafili do obozu w Pruszkowie. W plecakach wynieśli z Warszawy najcenniejsze negatywy.

Dokumentalistka 1945

W części Dokumentalistka zebrane zostały fotografie wykonane przez Zofię Chomętowską po powrocie do zniszczonej Warszawy, w marcu 1945 roku. Wprowadziła się do mieszkania przy ulicy Poznańskiej i od razu rozpoczęła pracę jako fotografka w Biurze Odbudowy Stolicy. Dokumentując ruiny, nadawała im monumentalny, statyczny i dramatyczny wyraz, ale powracające do życia miasto sfotografowała inaczej – dynamicznie, reportersko, wykorzystując możliwości małoobrazkowej leiki, z którą się nie rozstawała. W prasie ukazywały się reklamy jej własnej firmy Foto CiF, oferującej usługi portretowe i odbitki przedwojennych zdjęć z różnych stron Polski. Krótko pełniła także funkcję szefa zespołu fotografów w organizującej się agencji prasowej Polpress (później PAP). Jednak największym wyzwaniem było dla Chomętowskiej przygotowanie zdjęć na wystawę Warszawa oskarża, która została otwarta w Muzeum Narodowym 3 maja 1945 roku.

Emigrantka 1946–1981

Zdjęcia wybrane do części Emigrantka powstawały przez trzydzieści pięć lat. Na początku 1946 roku Zofia Chomętowska przygotowywała w Londynie i Paryżu zagraniczne edycje wystawy Warszawa oskarża. Wtedy podjęła decyzję o emigracji. Najpierw wyjechała z dziećmi do Paryża i tam zaczęła organizować nowe życie, porzucając w tym czasie fotografowanie. Po raz trzeci wyszła za mąż. Brytyjski paszport dał jej możliwość podróżowania. We wrześniu 1948 roku wraz z dziećmi, mercedesem i ocalałymi z wojny rodzinnymi pamiątkami w kilkunastu skrzyniach przypłynęła do Buenos Aires. W Argentynie powróciła do robienia zdjęć. Częściej fotografowała dzieci, a z czasem wnuki oraz najbliższe otoczenie. Do kontaktu z krajem skłoniła ją decyzja polskich władz o odbudowie warszawskiego Zamku Królewskiego – by ułatwić jego rekonstrukcję, przekazała swoje przedwojenne zdjęcia wnętrz zamkowych. W 1975 roku, przyjechała do Warszawy i sfotografowała miasto po raz trzeci. Tak powstały tryptyki złożone ze zdjęć miejsc i obiektów wykonanych przed wojną, w 1945 roku i w latach 70. Cztery lata później w Muzeum Historycznym m.st. Warszawy otwarta została wystawa Pół wieku Warszawy w fotografii Zofii Chomętowskiej. Jej sukces wywołał zainteresowanie twórczością fotografki zarówno w Polsce, jak i w Argentynie. W 1981 roku odbył się pokaz zdjęć warszawskich w Buenos Aires. Do końca życia fotografowała. W ostatnich latach porządkowała swoje archiwum, tnąc klisze, tworząc albumy i wykonując nowe odbitki.

597 zdjęć z życia fotografki
Zofia Chomętowska. Albumy fotografki

Entuzjastka
Karolina Puchała-Rojek
esej Eweliny Lasoty

Profesjonalistka
Anna Kotańska, Anna Topolska
esej Karoliny Ziębińskiej-Lewandowskiej

Dokumentalistka
Anna Kotańska, Anna Topolska
esej Tomasza Ferenca

Emigrantka
Karolina Puchała-Rojek,
esej Joanny Łuby

Redaktor prowadząca: Małgorzata Mycielska
Projekt graficzny i skład: Anna Piwowar
Redakcja i korekta: Julia Odnous
Zestawienie osób: Joanna Popiołek
Indeks miejsc: Małgorzata Mycielska
Skany i retusz: Dorota Pracka, Maciej Turczyniak

W sumie 440 stron (4 części), 170 x 235 mm, oprawa miękka, druk duotone, wersja językowa: polska

Wydawcy: Muzeum Warszawy, Fundacja Archeologia Fotografii

Wydanie I
Warszawa 2016
ISBN: 978-83-62189-73-1 (MW), 978-64443-09-1 (FAF)
Nakład: 1500 egz.

INSTAGRAM MUZEUM WARSZAWY

„Szkice warszawskie”

„Szkice warszawskie”

13 maja 2016 przypadła 15. rocznica śmierci Pawła Hertza, poety, tłumacza i wydawcy, który Warszawie poświęcił swoje najpiękniejsze teksty. Z tej okazji Muzeum Warszawy wydało „Szkice warszawskie”, czyli zbiór najbardziej warszawskich tekstów Hertza. Wyboru tekstów dokonał Marek Zagańczyk, zastępca redaktora naczelnego kwartalnika Zeszyty Literackie. Premiera książki odbyła się w maju 2016 roku. W ramach obchodów rocznicy ukażą się także publikacje przygotowane przez „Zeszyty Literackie” i Wydawnictwo Iskry.

„Szkice warszawskie”
Paweł Hertz
Seria Biblioteka Warszawska

Wybór i układ tekstów: Marek Zagańczyk
Redaktor prowadząca: Małgorzata Mycielska
Projekt graficzny serii: Przemek Dębowski i Wojtek Kwiecień-Janikowski

Skład: Włodzimierz Zakrzewski
Korekta: Julia Odnous
Indeks osób: Anna Jurkiewicz

296 stron, 125 x 235 mm, oprawa miękka, druk czarno-biały, wersja językowa: polska

Wydawca: Muzeum Warszawy

Wydanie I,

Warszawa 2016

ISBN: 978-83-62189-76-2

Nakład: 1000 egz.

Paweł Hertz (1918‒2001), poeta, tłumacz i wydawca. Warszawie poświęcił swoje najpiękniejsze szkice.

Urodził się przy Hipotecznej, po wojnie mieszkał na Iwickiej. W 1955 roku przeniósł się na poddasze kamienicy przy Nowym Świecie. Tu pisał felietony ogłaszane w warszawskich gazetach. Stąd patrzył na „grę tego świata”. Tu rozmawiał z przyjaciółmi i czytał wiersze ulubionych polskich poetów. Tu wreszcie zaczynała się trasa jego warszawskich spacerów. A gdy sił nie stało i nie mógł już wędrować daleko, lubił w słoneczny dzień przysiąść na ławce u zbiegu Foksal i Nowego Światu i „patrzeć się inaczej”. Pochowany na Starych Powązkach, zasłużył na tytuł arcywarszawskiego pisarza.

„Szkice zawarte w niniejszej książce — pisał Hertz — są fragmentami z notatnika warszawskiego przechodnia. Są przede wszystkim próbą literackiego zapisu myśli, wspomnień i skojarzeń […]. Zdarzyło mi się, że gdy szedłem przez zaśnieżony plac Teatralny, przyszło mi nagle na myśl, że gdybym pośrodku placu postawił wielki cyrkiel i zakreślił nim koło o promieniu bodaj kilometra, wytyczyłbym sobie w granicach rodzinnego miasta jak gdyby rodzaj ojcowizny. A choć i z własnej, i nie z własnej woli wypadło mi oglądać wiele miast i krajobrazów, ten krąg wytyczony w myśli byłby mi najbliższy; gdybym natomiast nie mógł lub nie umiał wytyczyć takiego kręgu, nie potrafiłbym odnaleźć się wśród przemijającego czasu, a nie mogąc wrócić pod prąd ku źródłom własnej pamięci, przestałbym być sobą”.

 

 

Plan Miasta Stołecznego Warszawy Książnicy-Atlas z 1939 roku

Plan Miasta Stołecznego Warszawy Książnicy-Atlas z 1939 roku

Jarosław Trybuś, Paweł E. Weszpiński, Plan Miasta Stołecznego Warszawy z 1939 roku, Instytut Kartograficzny E. Romera Książnica-Atlas z serii PLANY WARSZAWY ze zbiorów kartograficznych Muzeum Warszawy

Koncepcja serii i poszczególnych publikacji z serii: Paweł E. Weszpiński

Recenzja tekstu Plan miasta stołecznego Warszawy Książnicy-Atlas z 1939 roku: dr hab. Wiesław Ostrowski, Zakład Geoinformatyki, Kartografii i Teledetekcji, Wydział Geografii i Studiów Regionalnych Uniwersytetu Warszawskiego

Konsultacja naukowa: dr hab. Beata Konopska, Instytut Geodezji i Kartografii, Zespół Historii Kartografii przy Instytucie Historii Nauki PAN

Autorzy opracowania: Ryszard Mączewski, Witold Pietrusiewicz, Jarosław Trybuś, Paweł E. Weszpiński

Redakcja merytoryczna: Barbara Hensel-Moszczyńska

Redakcja: Małgorzata Jurkiewicz, Małgorzata Mycielska

Korekta: Julia Odnous

Projekt graficzny serii: Anna Piwowar

Skład i przygotowanie do druku: Anna Piwowar

Redaktor prowadząca: Małgorzata Mycielska

146 stron (książka) + reprint Planu miasta stołecznego Warszawy, 61,5 × 64 cm; Plan miasta stołecznego Warszawy z naniesioną siatką ulic z 2015 roku, 61,5 × 64 cm; Plan miasta stołecznego Warszawy z zaznaczonymi najważniejszymi obiektami, 61,5 × 64 cm; broszura Obiekty oznaczone na Planie miasta stołecznego Warszawy wydanym przez Książnicę-Atlas we Lwowie w 1939 roku; broszura Ulice i place na Planie miasta stołecznego Warszawy wydanym przez Książnicę-Atlas we Lwowie w 1939 roku; reprint Plan m.st. Warszawy 1 : 25 000. Skorowidz ulic i placów, oprawa twarda, druk kolorowy, wersja językowa: polska

Wydawca: Muzeum Warszawy

Wydanie I
Warszawa 2015

Staraniem Muzeum Warszawy ukazał się właśnie Plan Miasta Stołecznego Warszawy Książnicy-Atlas z 1939 roku. Jest to druga publikacja z nagradzanej serii Plany Warszawy, przybliżającej współczesnym odbiorcom najciekawsze osiągnięcia kartografii, a za ich pośrednictwem – pokazującej nierzadko zaskakującą historię rozwoju przestrzennego stolicy. Plan z 1939 roku zmusza do ponownego przemyślenia mitu przedwojennej Warszawy i pokazuje, jak mogłaby ona wyglądać, gdyby nie wybuch II wojny światowej.

Warszawa w planach

Prezentowana między październikiem 1938 a kwietniem 1939 roku wystawa Warszawa wczoraj, dziś, jutro przyciągnęła do Muzeum Narodowego ponad milion odwiedzających i stworzyła obraz przedwojennej stolicy jako modernizującego się miasta, zdolnego szybko dorównać zagranicznym metropoliom.

Był to czas intensywnego rozwoju – w 1937 roku w Warszawie było aż 1 100 czynnych placów budowy, w 1938 po raz ostatni przed wojną poszerzono granice miasta oraz sfinalizowano największe stołeczne inwestycje infrastrukturalne dwudziestolecia międzywojennego. Mieszkańcy i włodarze, mimo coraz bardziej realnego zagrożenia wojną, z nadzieją spoglądali w przyszłość.

Ten optymizm znalazł swój wyraz m.in. w urzędowych planach miasta, w których obiekty istniejące sąsiadowały z tymi dopiero powstającymi – niekiedy nawet bez ich rozróżnienia. Plan Miasta Stołecznego Warszawy, wydany w 1939 roku przez ceniony za nowatorskie rozwiązania graficzne Instytut Kartograficzny E. Romera Książnicę-Atlas, także nie ograniczał się do oddania ówczesnego obrazu miasta ‒ ilustrował jej rozwój.

Warszawa na Planie Książnicy-Atlas

Dzięki doskonale przygotowanej przez wydawnictwo Muzeum Warszawy edycji czytelnik nie pozostaje sam z trudnym zadaniem poruszania się po jednym z najciekawszych dawnych planów stolicy. Również dzisiaj takie zwiedzanie ma sens: miasto nic nie straciło ze swojego modernizacyjnego pędu, a w obliczu współczesnych sporów o jego kształt przedwojenny i niezrealizowane plany, publikacja może posłużyć jako dodatkowy argument w dyskusji.

W opublikowanym właśnie zestawie oprócz przedruku oryginalnego Planu wraz ze skorowidzem ulic i placów znalazły się: książka zawierająca szkic historyczny autorstwa Jarosława Trybusia, przybliżający obraz międzywojennej Warszawy, oraz szczegółowe omówienie genezy oraz treści Planu przygotowane przez Pawła E. Weszpińskiego. Całość uzupełniają dwie opracowane na potrzeby tej publikacji broszury: spis ulic i placów zaznaczonych na Planie oraz wykaz zaznaczonych obiektów z opisami, aa także Plan z 1939 roku z naniesioną współczesną siatką ulic.

Tak wnikliwe i pionierskie opracowanie sprawia, że Plan Miasta Stołecznego Warszawy Książnicy-Atlas w edycji Muzeum Warszawy zainteresuje zarówno zaawansowanych varsavianistów, jak i okaże się zajmującą lekturą dla wszystkich mieszkańców stolicy, którzy chcieliby lepiej poznać i zrozumieć swoje miasto.

Nagrody:

Najlepsza okładka roku 2015 –  8 najlepszych okładek książek, które wydano w Polsce w 2015 roku według magazynu „F5”.

Nagroda DOBRY WZÓR 2016 w kategorii Grafika użytkowa i opakowania

——

O serii Plany Warszawy

Plany Warszawy to seria wydawnicza przybliżająca najciekawsze dzieła ze zbiorów kartograficznych Muzeum Warszawy. Każda publikacja zawiera przedruk oryginalnego planu wraz ze szczegółowym opracowaniem kartograficznym oraz ekspercki szkic historyczny przedstawiający miasto w okresie powstania planu.

Za koncepcję serii odpowiada Paweł E. Weszpiński, kustosz w Dziale Planów i Rysunków Architektonicznych Muzeum Warszawy, a za jej oprawę graficzną ‒ Anna Piwowar. Pierwsza publikacja, która ukazała się w ramach serii, Plan Warszawy Georges’a Louisa Le Rouge’a z 1768 roku, została wyróżniona w 2014 roku Nagrodą KLIO dla najlepszej książki historycznej w kategorii Varsaviana oraz wyróżnienie w konkursie na Najpiękniejszą Książkę Roku Polskiego Towarzystwa Wydawców Książek.

W 2016 roku planowane jest wydanie Planu niwelacyjnego miasta Warszawy z 1912 roku Wiliama Heerleina Lindleya w opracowaniu Ryszarda Żelichowskiego i Pawła E. Weszpińskiego.

INSTAGRAM MUZEUM WARSZAWY

Sprawozdanie Muzeum Warszawy 2014

Sprawozdanie Muzeum Warszawy 2014

Sprawozdanie Muzeum Warszawy 2014

Opracowanie: Małgorzata Mycielska na podstawie materiałów przygotowanych przez pracowników Muzeum Warszawy
Zdjęcia (jeśli nie podpisano inaczej): Adrian Czechowski, Grażyna Kułakowska, Krzysztof Skrabek / Muzeum Warszawy
Projekt graficzny: Anna Piwowar
Skład i przygotowanie do druku: Anna Piwowar
Redakcja językowa i korekta: Julia Odnous

ISBN: 978-83-62189-42-7

Wydawca: Muzeum Warszawy
Warszawa 2015

Nakład: 1000 egzemplarzy

296 stron, format 200 X 260 mm, druk kolorowy, wersja językowa polska

Sprawozdanie z działalności Muzeum Warszawy w 2014 roku różni od zeszłorocznego przede wszystkim to, że wiele miejsca poświęcono w nim modernizacji kamienic muzealnych w Rynku Starego Miasta, w związku z trwającym kompleksowym remontem i przygotowaniami do otwarcia nowej wystawy głównej, w ramach projektu OdNowy Muzeum finansowanego ze środków Norweskiego Mechanizmu Finansowego i Europejskiego Obszaru Gospodarczego.

W tej edycji sprawozdania znalazł się także rozdział dotyczący nowego Muzeum Warszawskiej Pragi, w którym opisana została geneza Muzeum oraz nowe budynki muzealne i proces ich powstawania.

Podsumowano prace nad wystawą główną, prowadzone w 2014 roku przez zespół kuratorów.

Szczegółowo opisano wydarzenia organizowane przez Muzeum i jego oddziały – wystawy tymczasowe, stałe, a także wykłady, spacery i lekcje muzealne. Wiele miejsca poświęcono gromadzeniu i przechowywaniu zbiorów oraz darom i zakupom nowych muzealiów do kolekcji. Podsumowana została działalność naukowa działów merytorycznych.

Znalazła się w nim również relacja dotycząca zadań realizowanych przez dział administracyjny Muzeum.

Frekwencja i finanse pokazane zostały w formie diagramów.

Sprawozdanie podzielone zostało na następujące rozdziały: Organizacja Muzeum, Rada Muzeum, Inwestycje, Wydarzenia, Wystawy czasowe, Wystawa główna, Wystawa stała w Muzeum Warszawskiej Pragi, Wystawa stała w Barbakanie, Zbiory, Konserwacja, Działalność naukowo-badawcza, Biblioteka, Archiwum Naukowe, Wydawnictwa, Popularyzacja wiedzy o Warszawie, Edukacja, Nowa identyfikacja graficzna, Promocja, Marketing, Administracja, Finanse, Pozyskane dotacje, Frekwencja.

Publikacja bezpłatna. W celu uzyskania egzemplarza darmowego należy skontaktować się z działem Promocji i Komunikacji Muzeum Warszawy, mail: promocja@muzeumwarszawy.pl.

INSTAGRAM MUZEUM WARSZAWY