Prawda, skarga, czy propaganda? Skazany na przemiał plan zniszczeń Warszawy | Festiwal Nauki

Prawda, skarga, czy propaganda? Skazany na przemiał plan zniszczeń Warszawy | Festiwal Nauki
Loading Map....

Data/Czas
30/09/2016
15:00 - 16:30

Miejsce
Muzeum Warszawskiej Pragi

Kategoria



Obiekt będący głównym przedmiotem wykładu:

Warszawa. Mapa miasta w skali 1:20 000 wraz z inwentaryzacją zniszczeń popełnionych przez Niemców w latach 1939-1945, skala: 1:20 000, opracowanie: 1947 r., wydanie: 1949 r., autorzy: L. Kowalski, Felicjan Piątkowski , wydawca: Główny Urząd Pomiarów Kraju.

Warszawiacy powracający od 17 stycznia 1945 roku do swego  zburzonego i opuszczonego miasta, oglądali Warszawę z perspektywy pieszego. Dostrzegali konkretne miejsca, tworzyli mentalne panoramy widziane w czasie wędrówek wśród kikutów murów, wśród domów opuszczonych, wypalonych, częściowo zrujnowanych albo doszczętnie zburzonych. Ich percepcja zagłady miasta to percepcja punktowa, którą nie sposób jest ekstrapolować na przestrzeń całej Warszawy. Doświadczenie zburzonego miasta, jednostkowe wspomnienie zniszczeń zapisane jest we wspomnieniach, na licznych fotografiach, na kartkach zapisanych słowami nie mieszczącymi skali destrukcji.

Żeby objąć całość zjawiska, jakim było zniszczone w tak wielkim stopniu miasto, należy wznieść się ponad poziom ostańców, kikutów i ruin. Należy spojrzeć na Warszawę z perspektywy ptaka, z góry, spojrzeć od krańca do krańca okaleczonego organizmu miejskiego. Taką perspektywę dać mogły w chwili przystąpienia do odbudowy Warszawy dwa typy jej obrazów, wzajemnie się uzupełniające – zdjęcia lotnicze i plany miasta.

Prezentowany na wykładzie plan powstał z wykorzystaniem szczegółowych informacji zawartych na zdjęciach lotniczych oraz inwentaryzacji zniszczeń Biura Odbudowy Stolicy. Generalizacja treści fotografii  oraz kart lustracyjnych doprowadziła do opracowania przekazu mieszczącego się w możliwościach percepcji zwykłego odbiorcy. Ale też sam plan, dzięki zastosowanym uproszczeniom i dzięki zawartym na nim informacjom nieuchwytnym dla lotniczej kamery, był i jest pomocą w czytaniu zdjęć lotniczych. Do owych nieuchwytnych informacji należy choćby nazewnictwo ulic, niezbędne do zrozumienia przestrzeni miasta.

Prezentacja i omówienie planu uzupełnione zostaną przybliżeniem użytych do jego opracowania źródeł i rozwinięte przykładami ich dalszego wykorzystana. Plan miasta nie jest bowiem bytem samoistnym, jego sens wynika ze źródeł, tła powstania, a także z jego użytkowania.

Prowadzący: Paweł Weszpiński.


Rejestracja na wydarzenie

Rejestracja nieaktywna (rejestracja nie została jeszcze uruchomiona, została zamknięta lub wydarzenie jest już w toku)