29.05.2026 / Aktualności, Muzeum Farmacji

LEKI / TRUCIZNY / NARKOTYKI

Wystawa w Galerii Ewa Opałka (ul. Nowolipki 2) inspirowana Muzeum Farmacji im. mgr. Antoniny Leśniewskiej

Artystki: Magdalena Beyer, Dorota Buczkowska, Karolina Konopka, Alicja Kozłowska, Mariola Przyjemska, Jakub Żwirełło

Kuratorka: Ewa Opałka

Wystawa czynna do 7 lipca 2026 roku, środa-niedziela, godz. 12:00-15:00 i 16:00-18:00.

www.ewaopalkagallery.com

Inspiracja płynąca z historii farmacji

Wystawa „Leki, Trucizny, Narkotyki” czerpie swoją inspirację z historycznej tabliczki umieszczonej na fasadzie zabytkowej kamienicy przy wejściu do siedziby Muzeum Farmacji w Warszawie. Widniejące na niej zestawienie trzech pojęć — leków, trucizn i narkotyków — stanowi świadectwo dawnego sposobu myślenia o substancjach chemicznych i leczniczych, a zarazem punkt wyjścia do współczesnej refleksji nad ich znaczeniem.

Choć dziś takie połączenie może wydawać się niejednoznaczne, a nawet paradoksalne, odsłania ono historycznie ugruntowane związki między substancjami leczniczymi, toksycznymi i odurzającymi. Relacje te od wieków obecne są nie tylko w praktyce medycznej i farmaceutycznej, lecz także w porządkach kulturowych, ekonomicznych i politycznych. Historia farmacji pokazuje, że granice między tymi kategoriami nigdy nie były stałe — o charakterze substancji często decydowały dawka, sposób użycia, kontekst społeczny czy obowiązujące regulacje.

To właśnie ta perspektywa, obecna w narracji Muzeum Farmacji, stała się inspiracją dla kuratorskiej koncepcji wystawy. Jej twórcy wychodzą z założenia, że leki, trucizny i narkotyki nie funkcjonują jako odrębne, zamknięte kategorie, lecz tworzą płynne spektrum znaczeń, które zmieniają się wraz z rozwojem cywilizacji, nauki oraz systemów władzy. Historia tych substancji rozwija się równolegle z historią świata — zarówno w centrach imperiów, jak i na ich obrzeżach, na styku Zachodu i Wschodu.

Narrację wystawy otwierają wojny opiumowe (1839–1842, 1856–1860), ukazujące moment, w którym substancje psychoaktywne stały się narzędziem imperialnej przemocy i ekonomicznej kontroli. Wydarzenia te przypominają, że substancje chemiczne mogą pełnić funkcję nie tylko medyczną, lecz również polityczną i geopolityczną. Współczesne debaty dotyczące kryzysu opioidowego czy globalnego obiegu prekursorów chemicznych pokazują, że pytania o odpowiedzialność, uzależnienie i władzę pozostają aktualne również dziś.

Historyczny szyld, który od lat wita odwiedzających Muzeum Farmacji, został przez kuratorkę wystawy odczytany jako nieoczywisty klucz interpretacyjny. Na jego podstawie powstał podział ekspozycji na trzy części odpowiadające kategoriom zawartym w dawnym napisie. Każda z nich bada sytuacje, w których ta sama substancja może funkcjonować jako środek leczniczy, narzędzie zatrucia lub źródło odurzenia — zależnie od okoliczności, intencji oraz sposobu użycia.

W ten sposób wystawa podejmuje dialog z dziedzictwem farmacji i historią zgromadzoną w muzealnych zbiorach, pokazując, że pytania o granice między leczeniem, trucizną i odurzeniem pozostają jednym z najciekawszych i najbardziej aktualnych zagadnień współczesnej kultury.

Artystki

Magdalena Beyer – absolwentka Wydziału Malarstwa i Grafiki Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku. Obok malarstwa, rysunku, fotografii i filmu istotnym medium w jej praktyce jest zapach – traktowany nie jako dodatek, lecz jako integralna część dzieła, uruchamiająca dodatkowy wymiar percepcji.

Wybrane wystawy indywidualne:

• 2025 – I have a knife in my hand, Studio Jaskółka, Warszawa, kuratorka: Ewa Opałka;
• 2025 – I have a knife in my hand, Hotel Warszawa Art Faire, Warszawa;
• 2024 – Don’t follow me, Kopernika 6, Warszawa;
• 2024 – Let’s go upstairs, Hotel Warszawa Art Faire, Warszawa;
• 2024 – Buty na basenie, Starzyński Dwór;
• 2022 – Idę 2, Ogrody Geyera, Łódź, kuratorka: Małgorzata Paszylka Glaza;
• 2022 – Akwarium, Pracownia Marszałkowska, Warszawa;
• 2021 – Idę, WL4 Mleczny Piotr, Gdańsk, kuratorka: Małgorzata Paszylka Glaza.

Wybrane wystawy zbiorowe: 2024 – Oswajanie plastikowej kałuży, Galeria 63, Warszawa.

Dorota Buczkowska – ur. w 1971 roku w Warszawie. Absolwentka Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie, jedna z najważniejszych artystek w Polsce. Była studentką w pracowni prof. Grzegorza Kowalskiego na Wydziale Rzeźby Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie (1999–2003), studiowała również na Wydziale Konserwacji i Restauracji Dzieł Sztuki tej samej uczelni (1991–1998) oraz na Gender Studies na Uniwersytecie Warszawskim (2002). Staż w prestiżowym Centre National des Arts Plastiques Villa Arson w Nicei (2002–2003), wraz z kilkoma wystawami – w Instytucie Polskim w 2003 roku, w CRAC w Sète w 2008, w Le Fresnoy w 2009 oraz w Fondation d’enterprise Pernod Ricard w 2011 – umocniły jej pozycję na francuskiej scenie artystycznej.

Artystka wykorzystuje różne środki wyrazu: malarstwo, rysunek, grafikę, rzeźbę, wideo, fotografię i instalacje. W swoich pracach często podejmuje temat obiegu materii w naturze, traktując ją jako przestrzeń metaforycznych eksploracji, czasem podszytych surrealizmem i poetycką subtelnością. Interesuje ją fizjologia i podmiotowość roślin, nieustanna transformacja ciał ludzkich i nie-ludzkich. Posługuje się metaforami zakorzenionymi w fizjologii, przedstawiając abstrakcyjne formy sugerujące struktury biologiczne, procesy krążenia oraz organizmy pozostające we wzajemnych relacjach w rodzaju ekosystemu, w którym kolor, gest, światło i materia łączą się w różnorodne tekstury i formacje. Mieszka i pracuje w Rumunii.

Granty i rezydencje:

• 2011 Nagroda Biennale Lorne Sculpture, Australia,
• 2011 Pro Helvetia CRIC Sierre Center,
• 2010 Grant Pollock Krasner Foundation,
• 2007 Rezydencja w Tel Awiwie, Polski Sezon w Izraelu,
• 2005 Artist in Residence, Center for Contemporary Art, Synagogue of Delme,
• 2004 Artist in Residence, Bundeskanzleramt – Federal Chancellery, Wiedeń,
• 2003 Francuskie stypendium w Centre National des Arts Plastiques Villa Arson, Nicea.

Prace w kolekcjach: Raffles Europejski Hotel Warsaw Collection, Zachęta Narodowa Galeria Sztuki, Warszawa, Stradom House Art Collection, Fundacja Sztuki Polskiej ING, Kolekcja PKO S.A., Warszawa, Museum of the Sculpture, Marl, State Collection Vienna, MoBY- Bat Yam Museum, Tel Awiw.

Karolina Konopka – absolwentka malarstwa w pracowni prof. dr hab. Andrzeja Tobisa na Akademii Sztuk Pięknych w Katowicach. Stypendystka Ministra Kultury z 2019 roku. Tworzy w obszarze: wideo, malarstwa, rzeźby i instalacji. Interesuje się sztuką cukierniczą, estetyką delikatesów, problematyką kultury masowej, konsumpcjonizmu, wyrzucanego jedzenia oraz tego znajdującego się na talerzu, rytuałami, tradycjami i obrzędami zakorzenionymi w polskiej kulturze. Przeszukuje internet, lumpxy i śmietniki, katalogując znalezione tam przedmioty.

Wybrane wystawy: Tortology, BWA Katowice, Katowice, 2020, Lower Biscuit, Galeria Dobro, Olsztyn, 2020, …give us today, Galeria Arsenał, Białystok, 2021, AKCES – REAKCJE | Wystawa VII Konkursu Najlepszych Dyplomów Sztuki Mediów, Wrocław, 2021, Najlepsze Dyplomy Akademii Sztuk Pięknych 2020, Gdańsk, 2021, Strabag Artaward International, Strabag Kunstforum, 2021, Triennale Młodych, Orońsko, 2020, Gdzie są dżemy? BWA Zielona Góra, 2020, Simple gestures, BWA Katowice, Katowice, 2020, Sex, suicide, socialism, spirit and stereotypes, CCA Kronika, Bytom, 2019, Bielska Jesień, Galeria BWA Bielska, Bielsko-Biała, 2019, EQUINOX, Brick City Gallery, Springfield, USA, 2019, Sweet nausea, Galeria Szara, Katowice, 2019, ZÜPA, Galeria Rotor2, Göteborg, Szwecja, 2019.

Alicja Kozłowska jest nagradzaną artystką i projektantką mieszkającą w Polsce, znaną z innowacyjnego podejścia do sztuki tekstylnej i haftu. Dzięki silnym podstawom projektowym ukończyła Państwowe Liceum Sztuk Plastycznych im. Wojciecha Gersona w Warszawie z dyplomem z projektowania graficznego oraz School of Form University w Warszawie na kierunku projektowanie produktu. Te osiągnięcia edukacyjne stały się fundamentem jej charakterystycznego stylu, który płynnie łączy tradycyjne rzemiosło z nowoczesną ekspresją artystyczną.

Jej prace były prezentowane w prestiżowych galeriach i muzeach w Europie i Stanach Zjednoczonych, m.in. w The LAM Museum (Lisse, Holandia), Danubiana Meulensteen Art Museum (Bratysława, Słowacja), MOCAK-u (Kraków, Polska), Gallery1988 (Los Angeles, USA), Unit London (Londyn, Anglia) oraz Palazzo Velli Expo (Valtopina, Włochy). W 2021 roku prace Alicji zostały wyróżnione prestiżową nagrodą Hand & Lock Prize for Embroidery. W 2022 roku otrzymała „Stypendium Ministra” przyznawane za wybitne osiągnięcia artystyczne. W 2024 roku została wybrana do reprezentowania Polski w programie „Homo Faber Fellowship” organizowanym przez Michelangelo Foundation. Jej twórczość była prezentowana w wielu znaczących publikacjach, m.in. Designboom, Colossal, Textileartist, Elle Decoration i wielu innych.

Jej pasją jest szeroko rozumiana sztuka tekstylna i rękodzieło. Czerpiąc inspiracje z codziennego życia, stara się redefiniować i podnosić rangę sztuki włókna i haftu, przekształcając te tradycyjne techniki w współczesne, skłaniające do refleksji dzieła sztuki.

Mariola Przyjemska – ur. 1963 w Warszawie, jest artystką multimedialną tworzącą obrazy, fotografie i filmy. Ukończyła Akademię Sztuk Pięknych w Warszawie. W 1988 roku obroniła dyplom w pracowni malarstwa Tadeusza Dominika, a także aneks z instalacji w pracowni Ryszarda Winiarskiego. Wystawa prezentująca prace dyplomowe odbyła się w tym samym roku w warszawskiej Galerii Dziekanka. Na początku swojej praktyki twórczej, w tzw. okresie mistycznym, Przyjemska koncentrowała się głównie na ekstatycznym, neoekspresjonistycznym malarstwie, choć już podczas studiów nie unikała performansów i instalacji, w których wykorzystywała żywioł ognia. Okres mistyczny był zarówno czasem poszukiwania środków wyrazu dla nieortodoksyjnej duchowości, jak i próbą odnalezienia własnej tożsamości jako artystki. W jej obrazach, tworzonych przy użyciu ograniczonej palety kolorystycznej przywołującej na myśl alchemiczne płomienie, można odnaleźć odniesienia zarówno do ikonografii antycznej i chrześcijańskiej, jak i do dawnych mistrzów oraz przedwojennej i powojennej awangardy.

Na początku lat 90. pojawiają się nowe elementy nawiązujące do architektury orientalnej i basenu Morza Śródziemnego, wyrażające duchowe i kulturowe poszukiwania na styku wpływów Wschodu i Zachodu. Od około 1993 roku zainteresowania artystki skupiły się na tekstyliach użytkowych, a później na ich specyficznym elemencie: metkach odzieżowych. Początkowo motyw metki pojawiał się w jej obrazach, następnie artystka odważnie wykorzystała go w wielkoformatowych fotografiach, które powiększały te drobne obiekty do rozmiarów ulicznych bannerów. Oprócz samego powiększania artystka modyfikowała ich obrazy – pokazując odwrotną stronę przypominającą współczesne malarstwo abstrakcyjne, usuwając lub dodając litery i tworząc wieloznaczne komunikaty. W kolejnych dekadach swojej praktyki Przyjemska przeplatała malarstwo i fotografię, sporadycznie sięgając po film, stale odnosząc się do istniejących nurtów sztuki historycznej i współczesnej: konstruktywizmu, minimalizmu, pop-artu, w cyklach takich jak Różnica i powtórzenie, Obrazy greckie, Kosmetyki, Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, Warszawa w budowie, Jazy, Rondo ONZ, Victoria’s Secret czy Sky Sawa. Jednocześnie Przyjemska komentuje przemiany ekonomiczne, społeczne i polityczne zachodzące w Polsce od połowy lat 80.

Jakub Żwirełło – (ur. 1991, Olsztyn) jest artystą wizualnym i muzykiem mieszkającym w Poznaniu. Tworzy instalacje, w tym instalacje dźwiękowe, rzeźby, wideo i performanse, badając przecięcia natury, technologii i kultury w warunkach późnego kapitalizmu. Jego praktyka odnosi się do utowarowienia doświadczenia oraz napięć między codziennością a systemami produkcji i komunikacji. Równolegle do działalności wizualnej działa jako kompozytor, producent, autor tekstów i performer. Zagrał niemal 500 koncertów, w tym około 350 z zespołem Wezasy, oraz wyreżyserował ponad 30 teledysków dla polskich artystów. Wykłada w Instytucie Intermediów Uniwersytetu Artystycznego im. Magdaleny Abakanowicz w Poznaniu, łącząc praktykę artystyczną z pedagogiką i projektami kolektywnymi.

Wykształcenie: 2020–2025 — Uniwersytet Artystyczny im. Magdaleny Abakanowicz w Poznaniu; 2023 — licencjat w pracowni prof. Piotra Kurki; 2025 — magisterium w pracowni prof. Piotra Kurki, konsultacja dyplomu: dr Daniel Koniusz.

Wybrane wystawy: Prima Materia Collection, Tesser House, Poznań; Prima Materia, Polski Teatr Tańca, Poznań; Anestetyka, Galeria Design, Poznań; Tęcza Grawitacji, t/P, Poznań; Ciepło i Tanio, Galeria u Jezuitów, Poznań; Hear the Voice, Hotel Bazar, Poznań; Antymaterie, Poznań; Hubbub, Wołyńska 9, Poznań; Festiwal Nowej Sztuki Labirynt 2023, Słubice / Frankfurt nad Odrą; Noise oznacza odgłos, szum, zakłócenia, Curators’LAB, Poznań; an error has occurred, JAP, Poznań; Masa Krytyczna #2, Laboratorium, Stocznia Cesarska, Gdańsk; Wpływ przestrzeni dźwiękowych na ludzki mózg: człowiek, maszyna, natura, Domie; Sonics & Scenics, Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie; 45. Konkurs im. Marii Dokowicz na Najlepszy Dyplom UAP, Stary Browar, Poznań.

Inne: CERN, Szwajcaria — studio visit; UAP–ZHdK Partnership Workshop, Val Müstair; 198,973 Dollar Smile, 2025.

---

Partner Muzeum Farmacji – Bacteromic sp. z o.o.