czw., 11.06.2026
18:00–21:00
Pokaz filmowy
Kino Syrena

„Nędznicy”. Czy blisko ćwierć wieku po „Nienawiści” wciąż na francuskich osiedlach nie jest źle? – pokaz filmowy i rozmowa

Kolejne spotkanie z cyklu „Archiwum podwórek” przed nami.  Podczas spotkania obejrzymy film „Nędznicy” Ladja Ly. Film można czytać jako gorzki, współczesny dopisek do „Nienawiści” Mathieu Kassovitza. Fabuła ozgrywa się na paryskich przedmieściach Montfermeil – miejscu, które od czasów Hugo pozostaje symbolem społecznego wykluczenia. Policja jest tu tylko jednym z ogniw beznadziejnego łańcucha zależności, obok gangów, religijnych liderów, dilerów i nieformalnych struktur władzy organizujących życie osiedla. A formalne istnienie państwa objawia się tylko w momentach policyjnej przemocy. Jednocześnie przez lata doszło do samoorganizacji i profesjonalizacji lokalnych grup przestępczych, które w obrębie banlieus funkcjonują jak państwa w państwie, rządzące się własnymi zasadami.

„Nędznicy” opowiadają również o nowych narzędziach nadzoru i kontroli – dronach, telefonach, kamerach – które zmieniają sposób dokumentowania przemocy i spędzania wolnego czasu. Porozmawiamy o nich w kontekście współczesności po przemianach społecznych, religijnych i polityczno-ekonomicznych. O roli Bractwa Muzułmańskiego oraz lokalnych autorytetów próbujących utrzymać kruchą równowagę.

Dzieci, których nie było jeszcze na świecie w czasach „Nienawiści”, dorosły już w rzeczywistości permanentnego konfliktu i zadają nam pytanie o to co dalej. Seans będzie punktem wyjścia do rozmowy o tym, jak zmieniały się doświadczenia życia na miejskich peryferiach od lat 90. do dziś, jak odbijały się one w kulturze hip-hopowej oraz w jaki sposób rap dokumentował kolejne etapy gniewu i samoorganizacji osiedlowych społeczności – zarówno we Francji, jak i w Polsce.

Spotkanie poprowadzą Filip Kalinowski i Tymek Kaliciński.

Filip Kalinowski – dziecko basu, bitów i bloków; wychowanek soundsystemowej samoróby, szyb drżących w oknach i przesterów na wokalach. Kulturoznawca bez dyplomu, muzyk bez warsztatu, kolekcjoner płyt bez kasy. Od blisko dwudziestu lat związany z przeróżnymi mediami popkulturowymi (min. Aktivist, RBMA Radio, poptown, The Quietus, Estrada i Studio, Dwutygodnik). W newonce.radio prowadził przez lata audycję #zadalekiodlot, a dziś zaprasza do Trójki na program #zbiórkazpodwórka. Przez ponad dekadę grał w zespole kIRk, a dziś pisze książki – w 2023 nakładem wydawnictwa Czarne ukazał się jego debiut – „Niechciani, nielubiani. Warszawski rap lat 90.”.

Tymek Kaliciński – naczelny promotor francuskiego rapu w Polsce, założyciel portalu rapfrancuski.pl, który od ćwierć wieku dokumentuje tamtejszą scenę, objaśnia lokalne zależności i tłumaczy teksty utworów. Przez lata swojej działalności prowadził wywiady z takimi tuzami paryskiego i marsylskiego środowiska rapowego jak Rocca, Khondo, Freeman czy PLK. Pod szyldem jego inicjatywy ukazało się też kilka wydawnictw fonograficznych – winylowa EP’ka na której polscy producenci remiksowali francuskie klasyki, album producencki MilionBeatzs „Le rap francais vu de la Pologne” czy niedawny longplay Akhenatona pod tytułem „Astéroïde”.

To czwarte spotkanie z cyklu „Archiwum podwórek – rozmowy o rapie”, które poświęcone jest relacji między rapem a miejską tkanką Warszawy: jej architekturą, podwórkami, blokami, ulicami i przedmieściami. Pomysł na te spotkania i rozmowy bazuje na przekonaniu o tym, że warszawski rap wyrastał nie tylko z muzyki, ale z bardzo konkretnych miejsc i doświadczeń: siedzenia pod blokiem, przemieszczania się między dzielnicami, walki o wspólne przestrzenie, a także z traum i napięć lat 90. Będą one próbą zarchiwizowania spojrzeń na miasto poprzez dźwięki, urbanistykę, wersy i miejsca, które je współtworzyły.

Zespół koncepcyjno-programowy: Julia Kern (Muzeum Warszawy), Filip Kalinowski, Franciszek Ossoliński. Identyfikacja graficzna: Jacek Walesiak.

Partner edukacji Muzeum Warszawy – PGE Polska Grupa Energetyczna S.A.
www.gkpge.pl