19.03.2026 / Aktualności, Centrum Interpretacji Zabytku, Działalność edukacyjna, Edukacja dla szkół
Obywatelski maj i czerwiec

Edukacja obywatelska to ważna część nauki o współpracy społecznej. To dzięki niej jako społeczeństwo możemy wiele osiągnąć, zmienić i usprawnić.
Proponujemy zajęcia dla dzieci i młodzieży, które uwrażliwiają na różne aspekty życia społecznego i współczesne wyzwania. Zachęcamy, by przyjrzeć się im przez pryzmat przeszłości.
Maj i czerwiec obfitują w ważne rocznice np.: święto Konstytucji 3 Maja, Dzień flagi, 4 czerwca, czyli rocznica pierwszych wolnych wyborów 1989 i Dzień Wolności i Praw Obywatelskich. Będą to dla nas motywy przewodnie majowo-czerwcowych lekcji obywatelskich. Sięgając do historii Warszawy i II wojny światowej poruszymy kwestię skąd się biorą konflikty i jak możemy im zapobiegać. W obliczu toczących się wojen jest to temat ważny, a kompetencja krytycznego myślenia jest jedną z istotnych wartości demokratycznego społeczeństwa.
Chcemy pokazać uczniom, że zaangażowanie społeczne, aktywność i troska o własną historię ma sens.
Warszawa kiedyś i dziś
Podczas zajęć wyruszymy wspólnie w miasto i zachęcimy Was do spojrzenia na nie z innej perspektywy. Oprócz lekcji patriotycznych i obywatelskich, przygotowaliśmy też zajęcia o odbudowie Warszawy. W ofercie jest sporo spacerów i gra miejska o wielokulturowości, gdyż wierzymy, że najwięcej uczymy się doświadczając i odwiedzając omawiane miejsca.
Proponujemy także lekcję w języku angielskim, dla wszystkich, którzy mają zagranicznych gości, są w klasie dwujęzycznej, lub chcą poćwiczyć używanie języka.
Jak pracujemy?
Wszystkie zajęcia prowadzimy metodami aktywizującymi i warsztatowymi – zachęcamy do dyskusji i krytycznego myślenia. Wychodząc od historii, przyglądamy się współczesności, by lepiej ją zrozumieć, interpretować i kształtować. Z najmłodszymi dziećmi stawiamy na naukę poprzez zabawę i doświadczanie, dlatego nasze zajęcia są pełne zadań, gier i zajmujących opowieści.
Terminy: wtorek–piątek (maj–czerwiec)
Maksymalna liczba uczestników: 25 osób lub jedna klasa
Miejsce spotkania: przy kasach muzealnych, Rynek Starego Miasta 42 lub Centrum Interpretacji Zabytku, ul. Brzozowa 11/13 (informacja podana przy każdej lekcji)
Rezerwacje: poniedziałek–piątek, godz. 10.00–15.00
Dział Edukacji Muzealnej, tel.: +48 665 645 603
Start rezerwacji: 14 kwietnia 2026 roku, godz. 10.00, rezerwacje tylko drogą telefoniczną
Koszt: zajęcia są bezpłatne (do wyczerpania miejsc)
WAŻNE: w przypadku rezygnacji z zajęć prosimy o informację, aby zwolnić miejsce dla innej, oczekującej grupy.
Wisła – królowa rzek (lekcja muzealna)
Lekcja porusza temat Wisły i jej roli w Warszawie. Wpisuje się w edukację ekologiczną. Najmłodsi uczą się jak zadbać o zasoby przyrodnicze. Doceniają otaczającą nas naturę.
Podczas zajęć oglądają przedstawienia rzeki z różnych epok i zastanawiają się, jaki miała wpływ na życie mieszkańców i mieszkanek stolicy. A jak jest dzisiaj? Czy dbamy o naszą rzekę? Czy za 50 lat nadal będziemy się nią cieszyć?
Na koniec zajęć dzieci wspólnie stworzą trójwymiarowe przedstawienie Wisły i jej otoczenia.
Czas trwania: 60 minut
Umiejętności: poćwiczymy motorykę małą oraz wyobraźnię przestrzenną, spostrzegawczość i umiejętność wyciągania wniosków
Dostępność: osoby z niepełnosprawnością ruchu, osoby z niepełnosprawnością intelektualną, osoby w spektrum autyzmu
W przypadku osób z niepełnosprawnością słuchu lub wzroku – prosimy o kontakt z koordynatorką dostępności.
Miejsce spotkania: Muzeum Warszawy, Rynek Starego Miasta 42
Zaprojektuj swoją okolicę
Warszawę tworzymy my – Warszawianki i Warszawianie, a także ci, którzy codziennie przyjeżdżają tutaj do pracy, szkoły, a nawet zwiedzający je turyści. Ale nie tylko my, ludzie, tworzymy miasto! Tworzy je również sieć naszych własnych ścieżek powstałych pomiędzy domem a sklepem na rogu, placem z lodziarnią, przychodnią, do której chodzimy na szczepienia, szkołą, wielkimi biurowcami, blokami, kamienicami, szpitalami, bankami, kościołami, muzeami i parkami. Można by jeszcze dłuższą listę miejsc ułożyć, ale najważniejsze jest to, że wszystkie te ścieżki to chodniki, ulice i ścieżki rowerowe.
Podczas lekcji wspólnie zastanowimy się nad naszą najbliższą okolicą. Nad tym, czym ona jest, co w niej jest i czy czegoś wg nas w niej brakuje. A jeśli czegoś nie ma, to co nawet najmłodsze mieszkanki i mieszkańcy Warszawy mogą z tym zrobić? Jak mogą ulepszyć swą okolicę, by jej mieszkańcom lepiej się mieszkało lub przemieszczało?
Czas trwania: 75 minut
Umiejętności: będziemy ćwiczyć kompetencje kluczowe takie jak: praca w grupach i umiejętność współpracy w celu podjęcia decyzji
Dostępność: osoby z niepełnosprawnością intelektualną, osoby w spektrum autyzmu, osoby z niepełnosprawnością ruchu
W przypadku osób z niepełnosprawnością słuchu lub wzroku prosimy o kontakt z koordynatorką dostępności.
Miejsce spotkania: Centrum Interpretacji Zabytku, ul. Brzozowa 11/13
Pomniki warszawskiej Starówki (lekcja spacerowa)
Spacer po Starym Mieście może być wspaniałą lekcją obywatelską. Podczas zajęć przyjrzymy się dokładniej warszawskim pomnikom. Będzie to czas na rozmowę, obserwację i zastanowienie się jak patrzeć na rzeźby, aby dowiedzieć się o nich czegoś więcej. Jak świadomie ich używać, by tworzyć naszą wspólną przestrzeń miejską? Pomniki to nie tylko pamiątki przeszłości, bywają symbolem inicjatywy obywatelskiej, nośnikiem emocji i kreacji artystycznej.
Lekcja wspiera budowanie tożsamości lokalnej, poczucia związku z małą ojczyzną. Dla części dzieci jest pierwszym spotkaniem ze Starym Miastem i zabytkowa tkanką Warszawy.
Na zakończenie uczniowie wcielają się w artystów i projektują własne miniatury miejskich pomników.
Czas trwania: 75–90 minut
Umiejętności: krytyczna analiza oraz wykorzystanie informacji z różnych źródeł; umiejętność uważnego obserwowania, ćwiczenie motoryki dużej
Dostępność: osoby z niepełnosprawnością intelektualną, osoby ze spektrum autyzmu
Miejsce spotkania: Muzeum Warszawy, Rynek Starego Miasta 42
Oblicza patriotyzmu (lekcja muzealna)
Poszukamy odpowiedzi na pytania: jak dzisiaj rozumiemy słowo „patriotyzm” i co dla nas oznacza. Poznamy różne pamiątki patriotyczne – ich historię i znaczenie. Dowiemy się też, dlaczego galanteria patriotyczna była tak ważnym elementem manifestacji miłości do ojczyzny. Zastanowimy się, czy uczestnicząc w apelach, poznając patrona swojej szkoły, doceniając historię dzielnicy, w której mieszkamy, uczymy się patriotyzmu.
Czas trwania: 75 minut
Umiejętności: rozwiniemy kompetencje społeczne i komunikacyjne, umiejętność analizy i interpretacji informacji, poćwiczymy uważną obserwację, samodzielność w wykonywaniu zadań i współpracę w grupach
Dostępność: w przypadku osób z niepełnosprawnością ruchu, z niepełnosprawnością wzroku, słuchu, osób z niepełnosprawnością intelektualną, osób w spektrum autyzmu – prosimy o kontakt z koordynatorką dostępności.
Miejsce spotkania: Muzeum Warszawy, Rynek Starego Miasta 42
Budowniczowie w akcji (lekcja spacerowa)
Warszawa po wojnie przypominała morze ruin i wielu nie widziało szans na przywrócenie jej do życia. Jednak Polacy, a szczególnie Warszawiacy, widzieli to inaczej. W sercach wielu z nich Warszawa żyła, a teraz należało „tylko” jej pomóc. To było oczywiste. Ale jaka ona miała być? Jak miało wyglądać historyczne serce stolicy – Stare Miasto?
Lekcja spacerowa przybliża uczniom zagadnienie odbudowy Starego Miasta w Warszawie po II wojnie światowej. Uczy szacunku do przeszłości i zabytków oraz docenienia tytanicznej pracy tamtych pokoleń. Przywołuje poczucie wspólnoty i spontaniczny oddolny patriotyzm, wynikający z potrzeby serca.
Czas trwania: 75-90 min
Umiejętności: praca w grupie, czytanie tekstu ze zrozumieniem, krytyczne myślenie, ćwiczenie motoryki małej, umiejętność uważnego obserwowania, świadomość własnego dziedzictwa narodowego, posługiwanie się mapą
Dostępność: lekcja odbywa się na zewnątrz, dotarcie do niektórych punktów może być utrudnione dla osób z niepełnosprawnością ruchową.
Miejsce spotkania: Centrum Interpretacji Zabytku, ul. Brzozowa 11/13
Warszawa – miasto wielu kultur (lekcja spacerowa z elementami gry miejskiej)
Czy Warszawa jest miastem wielokulturowym? Na co dzień nie zastanawiamy się, ile rzeczy, zwyczajów czy przysmaków zawdzięczamy innym kulturom. Jednak na Starym Mieście wielokulturowość wyziera z każdego zaułka, bo Starą Warszawę zamieszkiwali Niemcy, Ormianie, Czesi, Żydzi, a także Włosi czy Grecy. Ich wpływy widoczne są w języku polskim, a także w wielu innych aspektach naszej codzienności.
Zastanowimy się czy dzisiejsza Warszawa jest miastem otwartym na różnorodność. Porozmawiamy o tym jak dbać o to by była dobrym domem dla nas wszystkich. Będziemy działać aktywnie, wykonując różne zadania i wyciągając z nich wnioski.
Czas trwania: 90 minut
Umiejętności: spostrzegawczość; praca w grupie; analiza tekstu; argumentowania, wnioskowania i prowadzenia dyskusji, praca z mapą
Dostępność: lekcja odbywa się na zewnątrz, dotarcie do niektórych punktów może być utrudnione dla osób z niepełnosprawnością ruchową.
Miejsce spotkania: Muzeum Warszawy, Rynek Starego Miasta 42
Skąd się biorą konflikty? (lekcja muzealna)
Doświadczenie II wojny światowej wywołało dyskusję o tym, jak zapobiec kolejnym konfliktom. Zastanawiano się nad tym, kto mógłby tego dokonać? UNESCO wypracowało swoją odpowiedź: wojny rodzą się w umysłach ludzi i w ich umysłach powinny być zwalczane.
W czasie lekcji wspólnie zastanowimy się, jak codzienne konflikty międzyludzkie przeradzają się w uprzedzenia i brak tolerancji. Sprawdzimy też, czy te problemy dotyczą nas samych. Co możemy zrobić, aby im przeciwdziałać?
Zajęcia zawierają elementy treningu psychologicznego zapobiegającego konfliktom.
Czas trwania: 90 minut
Umiejętności: praca w grupie, rozwijanie umiejętności krytycznego i logicznego myślenia, rozumowania, argumentowania, wnioskowania i prowadzenia dyskusji
Dostępność: osoby z niepełnosprawnością ruchową, osoby z niepełnosprawnością intelektualną, osoby z niepełnosprawnością wzroku
Miejsce spotkania: Centrum Interpretacji Zabytku, ul. Brzozowa 11/13
Warszawianki – na równych prawach
Polki zdobyły prawa wyborcze w 1918 roku. Czy chętnie z nich korzystały? Co zmieniło to w ich życiu? Wokół jakich tematów skupiały się działania posłanek II Rzeczpospolitej?
Podczas zajęć zastanowimy się nad emancypacją kobiet na początku XX wieku. Przyjrzymy się życiorysom wybranych Warszawianek – architektek, żołnierek, artystek i polityczek. Podyskutujemy o stereotypach i tradycyjnie pojmowanych rolach społecznych związanych z płcią. Jak zmieniło się postrzeganie kobiet w społeczeństwie? Kobiece historie ukryte za eksponatami Muzeum Warszawy staną się dla nas punktem wyjścia do dyskusji o prawach obywatelskich i równouprawnieniu. Czy współczesne Polski świadomie korzystają z wywalczonych przez swoje babki praw?
Czas trwania: 90 minut
Umiejętności: będziemy ćwiczyć kompetencje kluczowe takie jak: krytyczne myślenie, umiejętność prowadzenia dialogu, wyrażania własnego zdania oraz pracy w grupach
Dostępność: osoby w spektrum autyzmu, osoby z niepełnosprawnością ruchu. W przypadku zainteresowania, prosimy o kontakt z koordynatorką dostępności.
Miejsce spotkania: Muzeum Warszawy, Rynek Starego Miasta 42
Skąd się biorą konflikty? (lekcja muzealna)
Doświadczenie II wojny światowej wywołało dyskusję o tym, jak zapobiec kolejnym konfliktom. Zastanawiano się nad tym, kto mógłby tego dokonać? UNESCO wypracowało swoją odpowiedź: wojny rodzą się w umysłach ludzi i w ich umysłach powinny być zwalczane.
W czasie lekcji wspólnie zastanowimy się, jak codzienne konflikty międzyludzkie przeradzają się w uprzedzenia i brak tolerancji. Sprawdzimy też, czy te problemy dotyczą nas samych. Co możemy zrobić, aby im przeciwdziałać?
Zajęcia zawierają elementy treningu psychologicznego zapobiegającego konfliktom.
Czas trwania: 90 minut
Umiejętności: praca w grupie, rozwijanie umiejętności krytycznego i logicznego myślenia, rozumowania, argumentowania, wnioskowania i prowadzenia dyskusji
Dostępność: osoby z niepełnosprawnością ruchową, osoby z niepełnosprawnością intelektualną, osoby z niepełnosprawnością wzroku
Miejsce spotkania: Centrum Interpretacji Zabytku, ul. Brzozowa 11/13
The story of a rebuilt city
During the meeting we’ll take a look at the history of the Old Town – the scale of its destruction and the phenomenon of its reconstruction. We will find out what the UNESCO World Heritage List is and why Warsaw’s Old Town was inscribed on it.
We will deal with the challenges faced after the war by the employees of the Biuro Odbudowy Stolicy (Capital Reconstruction Office). We will take part in a discussion during which we will play the role of the architects – modernists, socialist realists or supporters of historical reconstruction. Will we be able to convince residents to the proposed reconstruction concept?
We will also talk about the urban challenges posed by the 21st century. How do we deal with them?
Duration: 90 min
Meeting point: Centrum Interpretacji Zabytku, ul. Brzozowa 11/13 (The Heritage Interpretation Centre, 11/13 Brzozowa Street)
Projekt jest realizowany dzięki wsparciu Fundacji Muzeum Warszawy.





