05.01.2026 / Aktualności, Działalność edukacyjna, Edukacja dla dorosłych i młodzieży, Muzeum Woli
Warszawska Ziemia Obiecana i rozwój jej nowoczesnego przemysłu maszynowego
Warszawa w czasach zaborów stała się dla wielu ambitnych i utalentowanych ludzi prawdziwą Ziemią Obiecaną. Przyjeżdżano tu w poszukiwaniu pracy, możliwości rozwoju i lepszego życia. W XIX wieku miasto przeżywało dynamiczny rozkwit nowoczesnego przemysłu, a wyroby powstające w Warszawie i jej okolicach trafiały daleko poza granice Królestwa Polskiego.
Wśród przedsiębiorczych migrantów szczególne miejsce zajmuje rodzeństwo Troetzerów – trzech braci i dwie siostry, których osiedlenie się w Warszawie stało się impulsem do rozwoju produkcji maszyn i urządzeń przetwórczych na światowym poziomie. Ich historia jest znakomitym punktem wyjścia do opowieści o narodzinach i rozwoju nowoczesnego przemysłu maszynowego.
Wykłady „Warszawska Ziemia Obiecana”
Podczas wykładu prowadzący przedstawi dzieje przemysłu na Woli – od lat 40. XIX wieku aż do wybuchu I wojny światowej – oraz dalszy rozwój zakładów w Pruszkowie w XX wieku. Wykłady „Warszawska Ziemia Obiecana i rozwój jej nowoczesnego przemysłu maszynowego” obejmują sześć spotkań, które poprowadzi dr Mirosław Wawrzyński, autor przygotowywanej do druku książki „Siła Troetzerów. Rzecz o inż. Józefie Troetzerze, ostatnim z rodu światowej klasy warszawskich fabrykantów”.
Program wykładów
Wykłady odbywają się w Muzeum Woli (ul. Srebrna 12), w środy i godzinie 17.00. Bilety, 10 zł, dostępne online i w kasie biletowej na 2 tygodnie przed wydarzeniem.
8 (środa) października 2025 roku, godz. 17.00 – 19.00
Warszawska Ziemia Obiecana i jej nowoczesny przemysł maszynowy
29 (środa), października 2025 roku, godz. 17.00 – 19.00
Warszawskie firmy i fabryki Troetzerów oraz ich sukcesorzy
19 (środa) listopada 2025 roku, godz. 17.00 – 19.00
Wolska fabryka Adolfa Troetzera i jego syna inż. Józefa Troetzera
14 (środa) stycznia 2026 roku, godz. 17.00 – 19.00
Fabrykanci warszawscy w rewolucji socjalnej „1905 roku”
4 (środa) lutego 2026 roku, godz. 17.00 – 19.00
Praca w latach 1914-1920 inż. Józefa Troetzera w organizacjach ratowniczych
25 (środa) lutego 2026 roku, godz. 17.00 – 19.00
Spuścizna w XXI w. po marce światowej „Troetzer”
Mirosław Wawrzyński (dr n. hum. WDiNP UW) – wykładowca akademicki, badacz przeszłości. Skupia się na dziejach Polski m.in. rozwoju lokalnym, społeczeństwem obywatelskim. Interesują go także wojny głównie w Europie Środkowej w XX wieku.
Autor lub współautor ponad 180 opracowań naukowych i publicystycznych. Jesienią 2025 roku planuje wydanie książki pt. „Siła Troetzerów”, a wcześniej opublikował książki m.in.: „Życie publiczne i społeczne Pruszkowa do roku 1921. Dynamika rozwoju peryferyjnego”, wyd. II, poprawione, rozszerzone zmienione, Pruszków 2022; wyd. I, Pruszków 2017; „Bronisław Chajęcki – nieznany bohater Warszawy i Pruszkowa”, Pruszków 2009 – wyróżnienie za najlepsze varsaviana 2009/2010; „Samopomoc i samoorganizacja w Polsce od XIX do XXI wieku”, Toruń 2007. Artykuły np. „Wojciech Radomski (1870-1936)”, w: Przegląd Pruszkowski, nr 1(101)/2020; M. Wawrzyński, Z. Zaborski, „Rodzina doktorostwa Wolframów”, w: Przegląd Pruszkowski, nr 1(99)/2019.
Zdjęcie główne: Dworzec Wiedeński, Maurycy Pusch, po 1892, Warszawa, zbiory Muzeum Warszawy, AF 30412/30
Partner edukacji Muzeum Warszawy – PGE Polska Grupa Energetyczna S.A.
