Używamy plików cookies do zbierania informacji dotyczących korzystania z serwisu Muzeum Warszawy i jego oddziałów. W każdej chwili możesz zablokować obsługę plików cookies w swojej przeglądarce. Pamiętaj, że zmiany ustawień w przeglądarce mogą ograniczyć dostęp do niektórych funkcji stron internetowych naszego serwisu.
26 maja (poniedziałek) Muzeum Warszawskiej Pragi (Sala Konferencyjna) ul. Targowa 50/52
8.30 rejestracja uczestników
9.00 otwarcie konferencji
9.15 Nazwy jako źródło historyczne. Szlaki miejskie | prof. dr hab. Grażyna Borkowska
9.45 Dlaczego nazwy interesują mnie jako historyka? | prof. dr hab. Marcin Kula
10.15 Gawęda prywatna o muranowskich topografiach i muranowskich toponimach | prof. dr hab. Jacek Leociak
10.45 dyskusja
11.15 przerwa
SESJA 1.
11.30 Warszawa jako okręt Lucjana Rudnickiego | dr hab. Igor Piotrowski
11.50 Od „Bajlandii” i Wesołego smoka” po „Edusferę” i „Progresję” – o nazwach prywatnych przedszkoli w Warszawie | dr hab. Tomasz Korpysz, mgr Natalia Szadkowska
12.10 Eklezjonimy warszawskie jako świadectwo przemian społecznych i historycznych w Warszawie | mgr Bartłomiej Miąsko
12.30 Dawne nazwy Uniwersytetu Warszawskiego i ich uzasadnienie w historii uczelni | dr Adam Tyszkiewicz
12.50 dyskusja
13.20 przerwa
SESJA 2.
14.50 Regionalne zróżnicowanie nazw ulic w Polsce | dr hab. Artur Bajerski
15.10 Ulice głównych kierunków świata w Polsce | dr hab. Lucyna Przybylska
15.30 Nazwy okołoteatralne. Nazewnictwo wokół miejsc teatralnych w Polsce i innych krajach europejskich | mgr Wiktor Uhlig
15.50 Nazewnictwo cmentarzy żydowskich w Polsce | mgr Krzysztof Bielawski
16.10 Języki miasta – miasto w językach. Spacerem po Olsztynie, Opolu i Sosnowcu | dr Anna Szczęsny
16.30 dyskusja
17.10 przerwa
17.30 debata otwarta Mapa warszawskich nazw | moderacja: dr hab. prof. ucz. Katarzyna Kłosińska, debatanci: Jarosław Górski, dr hab. prof. ucz. Sławomir Mandes, dr Paweł E. Weszpiński
19.00 zakończenie pierwszego dnia obrad
27 maja (wtorek) Muzeum Warszawskiej Pragi (Sala Konferencyjna) ul. Targowa 50/52
9.00 dyskusja panelowa Współczesne drogowskazy. Walka o imię miejsca w mieście | moderacja: dr Paweł E. Weszpiński, dyskutanci: dr hab. Dobrochna Kałwa, Michał Krasucki, Grzegorz Piątek, dr Karolina Zioło-Pużuk
10.40 przerwa
SESJA 3.
11.00 Śladami nazwy miejscowej „Szczecin” | dr Beata Afeltowicz
11.20 Kogo znajdziemy w nazwach ulic Gorzowa Wielkopolskiego i Zielonej Góry | dr Joanna Dubiec-Stach
11.40 Landsberg an der Warthe/ Gorzów Wielkopolski: polsko-niemieckie nazwy ulic w 1945 roku | mgr Agnieszka Dębska
12.00 dyskusja
SESJA 4.
12.30 Inspiracje lokalne w nazewnictwie ulic Krakowa | dr Robert Faracik
12.50 Nazwy w strefie Auschwitz: miejsca, ślady i drogowskazy pamięci | prof. dr hab. Bożena Karwowska
13.10 Walka z niemieckimi tablicami ulicznymi i drogowskazami w Warszawie podczas okupacji | mgr Julian Borkowski
13.30 dyskusja
14.10 przerwa
SESJA 5.
15.40 Miastoogrodowe nazwy ulic Podkowy Leśnej i ich znaczenie społeczno-kulturowe | mgr Natalia Staniszewska
16.00 Motywacje realnoznaczeniowe nazw ulic Warszawy wobec motywacji informacyjnych i symbolicznych | dr Anna Dąbrowska-Kamińska
16.20 Typowość i oryginalność nazewnictwa warszawskiego | Alyaxey Yaskevich
16.40 Kim był Olbracht, gdzie leżą Nowodwory Wschodnie i ile jest Marymontów? O nazwach miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego w Warszawie | mgr Witold Pietrusiewicz
17.00 dyskusja
17.30 przerwa
18.00 debata otwarta Pamięć w nazwach – nazwy pamięci | moderacja: dr hab. Mikołaj Madurowicz, debatanci: dr Artur Jóźwik, Paweł Piechna, dr Jarosław Trybuś, dr Aleksandra Wójtowicz
19:30 zakończenie drugiego dnia obrad
28 maja (środa) Wydział Historii UW (Sala Kolumnowa) ul. Krakowskie Przedmieście 26/28
SESJA 6.
8.30 Była Christiania – będzie Oslo. Narodowy program norwegizacji nazw miastw I połowie XX wieku | prof. dr hab. Grażyna Szelągowska
8.50 Wybrane zabytki i symbole w nazwach ulic Wolnego i Hanzeatyckiego Miasta Hamburg | dr Anna Bielewicz-Dubiec
9.10 Zmiana polityczna a zmiana nazewnicza. Geograficzno-polityczne przemyślenia z Dakarui innych miast afrykańskich | dr Krzysztof Górny
9.30 Między architekturą, literaturą a władzą.„Dom nad rzeką Moskwą” Jurija Trifonowa | mgr Anna Bors
9.50 Słowa w przestrzeni indonezyjskich miejscowości (na przykładzie tablic kwietnych) | dr hab. Przemysław Wiatrowski
10.10 dyskusja
10.50 przerwa
SESJA 7.
11.10 Opisywanie przestrzeni miejskiej w transakcjach nieruchomości. Studium przypadku Nowej Warszawyu schyłku XVI wieku | mgr Konrad Szuba
11.30 Derby w ostoi, czyli jak Oaza stała się niedźwiedziem w garniturze | dr Magdalena Fuhrmann
11.50 Osiedle Przyczółek Grochowski – Pekin, Galeriowiec, Osiedle Hansenów, Osiedle Szwedzkie – oddolne zmiany nazewnicze jednego z warszawskich osiedli mieszkaniowych | dr Rafał Radziwonka
12.10 Pieszczotliwe nazwy wybranych pojazdów i innych elementów rzeczywistości dotyczących warszawskiej komunikacji miejskiej | lic. Julia Walerzak
12.30 dyskusja
13.00 przerwa
SESJA 8.
13.30 Ile jest dzielnic w Warszawie? | Rafał Kosior
13.50 Systemy nazewnictwa i ich współpraca | Rafał Wodzicki
14.10 Wielka historia małej uliczki o niejasnej przeszłości: Parkingowa | Rafał Korzeniewski
14.30 Egipt, Paryż czy Prusy a błękit,czyli o śladach państw, miast i krain geograficznych w nazwach pigmentów, barwników i kolorów | dr Kaja Gostkowska
14.50 przerwa
15.10 Toponim w świetle francuskiej lingwistycznej analizy dyskursu. Vichy i Jałta/Yalta w polskich i francuskich podręcznikach do nauki historii | dr Agata Rębkowska
15.30 Prolegomena do nominosfery | prof. dr hab. Piotr Stalmaszczyk
15.50 dyskusja i podsumowanie konferencji
16.30 zamknięcie obrad
INFORMACJE ORGANIZACYJNE
Termin i miejsce: 26–28 maja 2025 roku
26 i 27 maja: Muzeum Warszawskiej Pragi, sala konferencyjna, ul. Targowa 50/52
28 maja: Wydział Historii Uniwersytetu Warszawskiego, Sala Kolumnowa, ul. Krakowskie Przedmieście 26/28
Konferencja odbywać się stacjonarnie, wystąpienia będą transmitowane na kanale YouTube Muzeum Warszawy.
Adresaci konferencji: osoby prowadzące badania nad nazwami, miastami oraz ich użytkownikami, studenci, doktoranci, a także varsavianiści, urzędnicy, samorządowcy, członkowie miejskich zespołów nazewnictwa, przewodnicy miejscy, mieszkańcy miasta oraz jego miłośnicy
Debaty otwarte są dostępne dla zarejestrowanych uczestników konferencji oraz osób spoza grona uczestników (limit uczestnictwa stacjonarnego: 100 osób).
Opłaty: udział w konferencji jest nieodpłatny.
Zakwaterowanie, wyżywienie i dojazd: organizatorzy Konferencji nie zapewniają noclegów oraz nie pokrywają kosztów podróży i zakwaterowania.
Organizatorzy w imieniu Miasta Stołecznego Warszawy zapraszają zarejestrowane osoby na raut nazewniczy w pierwszym dniu Konferencji po zakończeniu obrad i debaty a także na przerwy kawowe w trakcie obrad. Inne posiłki pozostają w gestii uczestników.
Nazwa miejska jest asemantyczna. Ulica Biała nie znaczy, ulica Biała nie jest biała. Ale ulica Biała oznacza. Nie zawsze jednak nazwa nie znaczy: ulica Chłodna za sprawą zachodnich wiatrów była zapewne chłodniejsza niż ulica Ciepła. Ale nie to jest w miejskiej nazwie kluczowe. Kluczowe jest właśnie oznaczanie.
Nazwa chwyta ślady, zostawia je i utrwala. Sama jest śladem.
Nazwa bywa dziełem przypadku, tworzy przypadki, bywa spotykana przypadkiem.
Nazwa może być drogowskazem; nieraz chcemy (czasem bardzo), by była drogowskazem – topograficznym, ideowym, pamiątkowym.
Nazwy miejskie są źródłem doświadczeń i inspiracją badań. Na konferencji chcemy rozmawiać o obu tych sferach, chcemy się zanurzyć w świat praktyki i teorii.
Toponim możemy uczynić głównym bohaterem naszego spotkania albo statystą.
Ważyć będziemy jego miejsce w przestrzeni miasta, w percepcji mieszkańców, w sprawczości mieszkańców…
Odniesiemy się do roli nazwy, do jej użytkowania i wpływu na ludzi.
Przyjmiemy w dyskusji rozliczne perspektywy – literacką i literaturoznawczą, historyczną, językoznawczą, artystyczną, kartograficzną, geograficzną, socjologiczną. Ale nie tylko.
Po raz kolejny będziemy rozmawiać o nazwach.
Wielość i różnorodność prowadzonych przez Państwa badań nad nazwami i wokół nazw odwiodła nasod zawężania tematyki dyskusji, które mogłoby wykluczyć niejeden bezcenny namysł.
Liczymy na różnorodność referatów, ogień dyskusji i twórczy spór naukowy.
Adresaci konferencji: osoby prowadzące badania nad nazwami, miastami oraz ich użytkownikami, studenci, doktoranci, a także varsavianiści, urzędnicy, samorządowcy, członkowie miejskich zespołów nazewnictwa, przewodnicy miejscy, mieszkańcy miasta oraz jego miłośnicy
Ważne terminy:
13 kwietnia – nadesłanie zgłoszeń i abstraktów (800–1000 znaków)
15 kwietnia – informacja o przyjęciu zgłoszeń
10 maja – ogłoszenie programu Konferencji
14 maja – nadesłanie posterów do druku
Zgłoszenia uczestników bez referatów będą przyjmowane do wyczerpania limitu miejsc.
Zgłoszenia przez wypełnienie formularza:formularz zgłoszeniowy (otwiera się w nowej karcie)
Tropy dyskusyjne proponowane dla autorów referatów i posterów:
Jak nazwy poruszają mieszkańców?
Mapa warszawskich nazw
Afektywna historia nazw
Afektywna mapa nazw
Języki miasta (w tym języki Warszawy)
Kukułcze jaja w gniazdach nazewniczych
Między kulturą a komercją
Śledztwa nazewnicze
Funkcje i typy nazewnictwa w mieście
Codzienność, użytkowość, dokumentacyjność miejskich nazw
Nazewnicze reakcje na rzeczywistość
Programy ideowe toponimii miejskiej
Sprawiedliwość nazewnicza
Nazwy miejscowe nie na miejscu
Systemowość i asystemowość nazewnictwa (ulice, przystanki, budynki…)
Nazwy „oddolne”, nieoficjalne
Słowa w przestrzeni miejskiej
Analizy nazewnicze (liczby, słowa, osoby, miejsca…)
Różne ujęcia nazewnictwa miejskiego (historia, literatura, film, muzyka, piosenka, geografia…)
Doświadczenia różnych miast
Problemy nazewnicze małych i dużych miast
Percepcja nazw w mieście
Elementy programu:
wykłady wprowadzające i kończące
referaty (czas wystąpienia: 20 minut)
postery czyli plakaty (plansze o charakterze infografik w rozmiarze 70×100 cm; oferujemy wydruk plakatów)
dyskusja panelowa (panel ekspercki): Współczesne drogowskazy. Walka o imię miejsca w mieście
dwie otwarte debaty nazewnicze: Mapa warszawskich nazw; Pamięć w nazwach – nazwy pamięci
Konkurs studencki na tekst lub inną formę ekspresji o warszawskich nazwach (perspektywy: geograficzna, polonistyczna, historyczna, socjologiczna, politologiczna, artystyczna…).
Publikacja artykułów (po uzyskaniu pozytywnych recenzji) w dwóch numerach kwartalnika „Prace i Studia Geograficzne” (4/2025 i 1/2026; 70 pkt) oraz w roczniku „Napis. Pismo poświęcone literaturze okolicznościowej i użytkowej” (40 pkt).
Organizatorzy: warszawski Zespół Nazewnictwa Miejskiego, Muzeum Warszawy, Biuro Kultury Urzędu m.st. Warszawy, Instytut Języka Polskiego Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego, Obserwatorium Językowe Uniwersytetu Warszawskiego, Wydział Geografii i Studiów Regionalnych Uniwersytetu Warszawskiego, Wydział Historii Uniwersytetu Warszawskiego
Zespół programowo-naukowy: prof. dr hab. Grażyna Borkowska, dr Agata Hącia, dr hab. prof. ucz. Katarzyna Kłosińska, dr hab. Mikołaj Madurowicz, Witold Pietrusiewicz, dr Katarzyna Wagner, dr Paweł E. Weszpiński (przewodniczący), dr Aleksandra Wójtowicz
Konferencja jest finansowana w całości przez Miasto Stołeczne Warszawę.
