czw., 23.04.2026
18:00–19:30
Spotkanie
Kino Syrena
udział bezpłatny
Rewolucyjne kadry: komunizm, społeczeństwo i kultura lat 30. Spotkanie z udziałem Łukasza Bertrama i Jana A. Burka
Lata 30. XX wieku to czas kaskadujących kryzysów. Gospodarcze skutki załamania na giełdzie nowojorskiej rozlały się na cały świat.
Polska należała zaś do krajów najmocniej dotkniętych przez wielki kryzys. Nastąpił potężny spadek produkcji i wzrost bezrobocia, rozwarły się nożyce cen między produktami przemysłowymi i spożywczymi, chłopi masowo wpadli w pętlę zadłużenia. Bezprecedensowemu załamaniu gospodarczemu towarzyszył kryzys wiary w demokrację parlamentarną i radykalizacja polityczna „na lewo” i „na prawo”. Komuniści, nacjonaliści, socjaliści czy ludowcy prezentowali swoje (antagonistyczne, ale często też zbieżne) koncepcje zaradzenia dramatycznej sytuacji społecznej.
Ważnym aspektem działalności społecznej i politycznej było dobitne ukazywanie trudnych warunków życia, pracy oraz innych konsekwencji przedłużającego się kryzysu. Jedną z osób, które się temu poświęciły, był Aleksander Minorski – komunista, zaangażowany społecznie fotograf i filmowiec. W latach 30. wieku stworzył on m.in. głośny cykl fotograficzny pokazujący dramatyczne warunki życia rodzin robotniczych na warszawskiej Woli.
O tym, jak korzystano z wizualności kryzysu i nędzy i jak godzono ją z koncepcjami politycznymi ówczesnej lewicy, jakie konkretne postulaty partii politycznych były, lub nie, wcielane w życie, jak splatały się koncepcje ideowe z poszukiwaniami artystycznymi.
Spotkanie poprowadzi Konrad Schiller – kierownik Muzeum Woli, oddziału Muzeum Warszawy (od 2019). Współkurator i kurator wystaw. Historyk sztuki, absolwent Uniwersytetu Warszawskiego oraz Goldsmiths University of London w zakresie studiów postkolonialnych i kulturoznawczych.
Łukasz Bertram – doktor nauk społecznych, historyk, socjolog. Adiunkt w Instytucie Studiów Politycznych PAN. Zajmuje się ruchem komunistycznym, władzą w powojennej Polsce oraz doświadczeniem politycznym warstw nieuprzywilejowanych. Autor książki „Bunt, podziemie, władza. Polscy komuniści i ich socjalizacja polityczna do roku 1956” (Warszawa 2022), za którą otrzymał Nagrodę Historyczną POLITYKI.
Jan A. Burek – doktor historii, adiunkt w Zakładzie Historii XX wieku na Wydziale Historii Uniwersytetu Warszawskiego. Badawczo zajmuje się historią pracy i pracownic_ków, historią ruchu robotniczego, historią płci kulturowej, historią identyfikacji narodowej, mikrohistorią i historią antropologiczną. W 2021 roku obronił rozprawę doktorską z zakresu historii i cywilizacji w Europejskim Instytucie Uniwersyteckim (European University Institute – EUI), w której analizował w jaki sposób robotnice i robotnicy uzyskiwali grupową i indywidualną sprawczość w realiach dwudziestowiecznych dyktatur i zmieniającej się organizacji pracy fabrycznej.
Dowiedz się więcej o wystawie.
Dostępność: osoby z niepełnosprawnością ruchu, słuchu (kino jest wyposażone w pętlę indukcyjną)
Partner edukacji Muzeum Warszawy – PGE Polska Grupa Energetyczna S.A.
