03.03.2026 / Aktualności, Działalność edukacyjna, Edukacja dla dorosłych i młodzieży
Archiwum podwórek – rozmowy o rapie

„Archiwum podwórek – rozmowy o rapie” to nowy cykl spotkań poświęconych relacji między rapem a miejską tkanką Warszawy – jej architekturą, podwórkami, blokami, ulicami i przedmieściami. To opowieść o mieście zapisana w wersach, bitach i wspomnieniach – próba zarchiwizowania Warszawy poprzez dźwięki oraz miejsca, które współtworzyły jej tożsamość po 1989 roku.
Rap jako zapis miasta
Punktem wyjścia cyklu jest przekonanie, że warszawski rap wyrastał nie tylko z muzyki, lecz z bardzo konkretnych przestrzeni i doświadczeń:
- siedzenia pod blokiem,
- przemieszczania się między dzielnicami,
- walki o prawo do wspólnych miejsc,
- napięć i traum transformacyjnych lat 90.
Rap był w tym kontekście poszukiwaniem alternatywy wobec rzeczywistości naznaczonej aferami korupcyjnymi, pogonią za szybkim zyskiem i gwałtownym zachłyśnięciem się nowo zdobytą wolnością. Wolnością, której towarzyszyło równie silne poczucie zagubienia. Wszystko to rozgrywało się w obrębie konkretnego miasta – jego urbanistyki, podwórek, bloków i ulic, które nadawały tym doświadczeniom formę i język.
Tematy spotkań
W ramach cyklu pojawią się m.in. wątki:
- Ursynowskiej urbanistyki jako zaplecza kultury hiphopowej.
- Kamienic Mokotowa i Śródmieścia jako alternatywy dla uproszczonej narracji o „blokersach”.
- Złożonych relacji między rapem a graffiti.
- Wpływu brown sugar na całe pokolenie warszawiaków.
- Roli przedmieść i stołecznej aglomeracji w kształtowaniu nowego, rozproszonego lokalnego patriotyzmu – od jednoznacznego „WWA” po współczesne, bardziej zniuansowane formy identyfikacji.
To próba uchwycenia miasta w procesie przemiany – zarówno architektonicznej, jak i tożsamościowej.
Seanse filmowe i konteksty
Wybrane spotkania zostaną poszerzone o seanse filmowe, stanowiące dodatkowy kontekst do rozmów i refleksji nad poruszanymi tematami. Film stanie się tu narzędziem dopełniającym archiwum – wizualnym śladem epoki, nastroju i miejskich narracji.
Niematerialne dziedzictwo Warszawy
Cykl realizowany jest w ramach działań poświęconych odkrywaniu niematerialnych fenomenów Warszawy oraz badań nad jej niematerialnym dziedzictwem kulturowym. To próba spojrzenia na rap nie tylko jako gatunek muzyczny, lecz jako ważne świadectwo przemian społecznych, urbanistycznych i pokoleniowych.
Zespół koncepcyjno-programowy:
Julia Kern (Muzeum Warszawy), Filip Kalinowski, Franciszek Ossoliński
Prowadzenie: Filip Kalinowski
Identyfikacja wizualna: Jacek Walesiak
Partner edukacji Muzeum Warszawy – PGE Polska Grupa Energetyczna S.A.
