wt., 12.05.2026
18:00–20:00
Seminarium
Muzeum Warszawy
59. Seminarium Warszawskie: Wyspy warszawskiej Wisły
Bez Wisły nie sposób wyobrazić sobie Warszawy. Bywa jednym z pierwszych skojarzeń związanych ze stolicą, jest jej czytelnym krajobrazowym znakiem rozpoznawczym, wodną strefą, niekiedy łączącą, innym razem dzielącą miasto, na pewno też przyrodniczym fenomenem, który istotnie zapisał się w dziejach Warszawy. Mówi się o niej jako o nieuregulowanej rzece. Ongiś wobec niej miasto miało się jakoby odwrócić plecami. Nasze majowe Seminarium będzie szczególnym spojrzeniem na rzekę – przyjrzymy się wyspom na stołecznym odcinku Wisły. Jak powstały, z czego się składają, gdzie i ile ich jest a ile było, jakie są a jakie były pod względem kształtu i trwałości? Kto je zamieszkiwał, a kto zamieszkuje, kto na nich bywa? Czy tylko jasne i krzepiące historie są z nimi związane? Których wysp zaś już nie ma – i czy jesteśmy w stanie gdzieś dostrzec ich ślady? Czym się różnią wiślana wyspa od kępy i łachy? Jakie imiona nosiły bądź noszą warszawskie wyspy na Wiśle? Między innymi z takimi pytaniami usiądziemy do dyskusji.
W Seminarium wezmą udział w roli eksperckiej:
dr hab. Joanna Angiel, prof. UW – geograf, dydaktyk, nauczycielka i wykładowca akademicki, pracownik naukowy na Wydziale Geografii i Studiów Regionalnych Uniwersytetu Warszawskiego. Oprócz zajęć dydaktycznych na UW, prowadzi wykłady, seminaria, warsztaty i zajęcia terenowe dla nauczycieli geografii i przyrody. Przez wiele lat pracowała jako nauczycielka geografii i doradca metodyczny nauczycieli geografii w szkołach podstawowych, liceach i technikach. Jest współautorką szkolnych programów „Edukacja regionalna – dziedzictwo kulturowe w regionie” oraz podręczników szkolnych do geografii i przyrody, jak również autorką ścieżek edukacyjnych „Edukacja ekologiczna” i „Edukacja regionalna – dziedzictwo kulturowe w regionie”. Przedmiotem jej zainteresowań naukowych są głównie rzeki, szczególnie Wisła. Tej rzece poświęciła też pracę habilitacyjną pt. „Wisła – jej wartości i percepcja. Wisła w edukacji geograficznej”. Napisała 120 geograficznych artykułów naukowych i dydaktycznych oraz książki o tytułach: „Na geograficznych ścieżkach życia”, „Geograficzne ścieżki myślowe”, „Rzeki i ich wartości w edukacji geograficznej”. Jest współautorką książki „Zajęcia terenowe w kształceniu geograficznym. Od teorii i idei do praktyki szkolnej” oraz książki dla dzieci pt. „Wisła”. Przepłynęła dwa razy Wisłę od jej „kilometra zero” do Gdańska: raz kajakiem jedynką, drugi raz żaglówką, a także innymi łodziami. Płynęła też Wisłą z Basoni (Wyż. Lubelska) do Warszawy krypą wiślaną z Przemysławem Paskiem. Przepłynęła tradycyjną 70-metrową tratwą Odrę (od Wrocławia do Szczecina), Biebrzę i Narew (do ujścia do Wisły) oraz Wartę (od Koła do jej ujścia do Odry).
dr hab. Artur Magnuszewski, prof. UW – pracuje na Wydziale Geografii i Studiów Regionalnych Uniwersytetu Warszawskiego w Zakładzie Hydrologii. Specjalizuje się w badaniu jezior i rzek z wykorzystaniem zdjęć satelitarnych i modelowania hydrodynamicznego. Dla kanału telewizyjnego Planete+ przygotowywał scenariusze i występował jako prowadzący w serialu dokumentalnym „Polska z góry – nad wodą”.
Przemysław Pasek – mieszkaniec Dolnego Mokotowa od lat związany z wodą i ekologią, organizator wielu wydarzeń kulturalno-edukacyjnych przybliżających mieszkańcom Warszawy – a w szczególności młodzieży – Wisłę i jej nabrzeża. Przemysława Paska hobby, fascynacją i nieustającym zainteresowaniem jest Wisła, rzeka nad którą się wychował. Brał udział w imprezach organizowanych przez mamę nauczycielkę i organizatorkę wiślanych spływów kajakowych. Z żalem obserwował, jak Warszawa odwraca się od rzeki, a brudne nabrzeża są jedynie miejscem spotkań marginesu społecznego. Kieruje założoną przez siebie Fundacją Ja Wisła.
Anna Zdanowska – muzealniczka, starsza edukatorka w Muzeum Warszawy. Ukończyła studia magisterskie z zakresu archeologii oraz studia podyplomowe z varsavianistyki na Wydziale Historycznym Uniwersytetu Warszawskiego. Od 2010 r. pracuje w Muzeum Warszawy, gdzie tworzy i realizuje programy edukacyjne, w tym warsztaty rodzinne i międzypokoleniowe, spacery miejskie oraz wykłady dla Uniwersytetów Trzeciego Wieku poświęcone historii i obyczajom Warszawy. Autorka wyboru tekstów i współautorka publikacji „Legendy warszawskie. Antologia” (2016). W ramach prowadzonych badań varsavianistycznych zajmuje się m.in. Wilczą Wyspą.
Organizatorzy:
Muzeum Warszawy, Wydział Geografii i Studiów Regionalnych Uniwersytetu Warszawskiego oraz Centrum Badań nad Kulturą Warszawy Uniwersytetu Warszawskiego
Prowadzenie:
dr hab. Mikołaj Madurowicz oraz dr Paweł E. Weszpiński
miejsce: Kino Syrena w Muzeum Warszawy (Rynek Starego Miasta 42, parter, wejście przez drewnianą bramę od ul. Nowomiejskiej).
Partner edukacji Muzeum Warszawy – PGE Polska Grupa Energetyczna S.A.
