30.04.2026 / Aktualności, Kultura online, Muzeum Warszawskiej Pragi, Prawobrzeżni
Bella Szwarcman-Czarnota

Nazywam się Bella Szwarcman-Czarnota. Na Pradze spędziłam prawie całe swoje życie, ale w istocie znalazłam się tu przypadkowo. […]
Swoimi wspomnieniami o życiu na warszawskiej Pradze dzieli się z nami Bella Szwarcman-Czarnota, tłumaczka języka jidysz, rosyjskiego i francuskiego, poetka i pisarka, filozofka, redaktorka i felietonistka (związana m.in. z Państwowym Wydawnictwem Naukowym, Żydowskim Instytutem Historycznym im. Emanuela Ringelbluma i czasopismem „Midrasz”), znawczyni tematyki kobiet żydowskich, mieszkanka Pragi.
Urodziła się w odległym Uzbekistanie, jednak od najmłodszych lat pozostaje związana z warszawską Pragą, która do dziś jest po prostu „jej miejscem”. To osobista opowieść o wrastaniu w miasto, o ważnych punktach na jego mapie, o żydowskich sąsiadach, o ludziach, którzy tu wrócili i stąd odeszli, o powojennym wielobarwnym obliczu dzielnicy. A także o świecie jidysz, odzyskanym języku dzieciństwa i wyzwaniach, które stają przed tłumaczką.
Dzięki Belli Szwarcman-Czarnocie odkrywamy inną, nieznaną Pragę.
Koncepcja i scenariusz: Jolanta Wiśniewska
Współpraca scenariuszowa: Krzysztof Gajewski
Zdjęcia, dźwięk, montaż: Krzysztof Gajewski
W filmie wykorzystano fotografie i dokumenty ze zbiorów rodzinnych Belli Szwarcman-Czarnoty i Carlosa Marrodan Casasa oraz ze zbiorów Muzeum Warszawy, Narodowego Archiwum Cyfrowego, Polona.pl – Biblioteka Narodowa.
Autorzy fotografii: Alfred Funkiewicz, Albert Krystyniak, Jan Piekutowski, Leonard Sempoliński
Zdjęcie główne: Bella w Parku Praskim, koniec lat 50 XX w., zbiory prywatne
Projekt „Prawobrzeżni” Muzeum Warszawskiej Pragi, oddziału Muzeum Warszawy, jest realizowany dzięki wsparciu finansowemu Miasta Stołecznego Warszawy w ramach gminnych programów rewitalizacyjnych.
Koordynacja projektu: Jolanta Wiśniewska
