czw., 09.04.2026
18:00–21:00
Spotkanie
Muzeum Warszawy
udział bezpłatny
Powiedz na osiedlu. Architektura Ursynowa Północnego jako fundament warszawskiej kultury hiphopowej | Archiwum podwórek

Dyskusja z Onarem, Bogną Świątkowską, Lidią Pańków i Filipem Kalinowskim
Zapraszamy na kolejne spotkanie z cyklu „Archiwum podwórek”. Tym razem przenosimy się na warszawski Ursynów.
Filip Kalinowski poprowadzi dyskusję o tym, jak (post)hansenowskie koncepcje przyświecające projektantom Północnego Ursynowa stworzyły idealny fundament do siedzenia pod blokiem. Interesować nas będzie zarówno architektura mała – murki i ławki – jak również duże koncepcje urbanistyczne: place, podwórka i boiska.
Nasza gościni – Bogna Świątkowska – uważa wręcz, że hip-hop (i szerzej – cała kultura miejska) stały się w Polsce podwaliną współczesnego myślenie o tym, że miasto jest nasze a dopiero otagowana kamienica jest czyjaś. W Warszawie skejci i szeroko rozumiani hiphopowcy pomimo odwiecznego konfliktu z policją i napięć z sąsiadami walczyli o prawo do wspólnej przestrzeni.
Porozmawiamy o tej przestrzeni właśnie i o tym jak rozwiązania urbanistyczne zderzają się z codziennymi praktykami osób zamieszkujących miasta.
Gościnnie:
Lidia Pańków – dziennikarka i redaktorka, autorka książki o historii społeczno-urbanistycznej warszawskiej dzielnicy z wielkiej płyty „Bloki w słońcu. Mała historia Ursynowa Północnego” (Czarne 2016) , współautorka książki „Kreatorki. Kobiety, które zmieniły polski styl życia” (Muza 2019).
Bogna Świątkowska – pomysłodawczyni, fundatorka i prezeska zarządu Fundacji Bęc Zmiana z którą zrealizowała kilkadziesiąt projektów poświęconych przestrzeni publicznej, architekturze i projektowaniu, w tym badań potencjałów miejskiej przestrzeni społecznej. Inicjatorka i redaktorka naczelna czasopisma poświęconego kulturze współczesnej „Notes na 6 tygodni”. Wcześniej naczelna pierwszego polskiego popkulturalnego miesięcznika „Machina” (1998–2001), autorka licznych tekstów, wywiadów, programów radiowych i telewizyjnych poświęconych współczesnej kulturze popularnej.
Onar – ztj. Zachrypnięte gardło, Gruby Dolar, Onar 81 – raper, tekściarz i producent wykonawczy; współtwórca pionierskiego dla warszawskiej sceny zespołu TJK, klasycznego duetu Płomień 81, a także wyprzedzającego swoje czasy projektu Hardkorowa Komercja, autor dziewięciu solowych albumów i szeregu płyt nagrywanych w duetach z takimi artystami jak O$ka, Miuosh czy Bilon. Dorastał, wychowywał się i zaczynał swoją przygodę z hip-hopem na Ursynowie Północnym.
Spotkanie poprowadzi Filip Kalinowski – dziecko basu, bitów i bloków; wychowanek soundsystemowej samoróby, szyb drżących w oknach i przesterów na wokalach. Kulturoznawca bez dyplomu, muzyk bez warsztatu, kolekcjoner płyt bez kasy. Od blisko dwudziestu lat związany z przeróżnymi mediami popkulturowymi (min. Aktivist, RBMA Radio, poptown, The Quietus, Estrada i Studio, Dwutygodnik). W newonce.radio prowadził przez lata audycję #zadalekiodlot, a dziś zaprasza do Trójki na program #zbiórkazpodwórka. Przez ponad dekadę grał w zespole kIRk, a dziś pisze książki – w 2023 nakładem wydawnictwa Czarne ukazał się jego debiut – „Niechciani, nielubiani. Warszawski rap lat 90.”, a już za moment pojawią się kolejne książki.
To kolejne spotkanie z cyklu „Archiwum podwórek – rozmowy o rapie”, które poświęcone jest relacji między rapem a miejską tkanką Warszawy: jej architekturą, podwórkami, blokami, ulicami i przedmieściami. Pomysł na te spotkania i rozmowy bazuje na przekonaniu o tym, że warszawski rap wyrastał nie tylko z muzyki, ale z bardzo konkretnych miejsc i doświadczeń: siedzenia pod blokiem, przemieszczania się między dzielnicami, walki o wspólne przestrzenie, a także z traum i napięć lat 90. Będą one próbą zarchiwizowania spojrzeń na miasto poprzez dźwięki, urbanistykę, wersy i miejsca, które je współtworzyły.
Cykl spotkań realizowany jest w ramach działań poświęconych odkrywaniu niematerialnych fenomenów Warszawy oraz badań nad jej niematerialnym dziedzictwem kulturowym. Zespół koncepcyjno-programowy: Julia Kern (Muzeum Warszawy), Filip Kalinowski, Franciszek Ossoliński. Identyfikacja graficzna: Jacek Walesiak.
Na grafice wykorzystano fragment zdjęcia Adama Myślińskiego.
Partner edukacji Muzeum Warszawy – PGE Polska Grupa Energetyczna S.A.
