fbpx

Używamy plików cookies do zbierania informacji dotyczących korzystania z serwisu Muzeum Warszawy i jego oddziałów. W każdej chwili możesz zablokować obsługę plików cookies w swojej przeglądarce. Pamiętaj, że zmiany ustawień w przeglądarce mogą ograniczyć dostęp do niektórych funkcji stron internetowych naszego serwisu.

Aktualności

15.04.2020 / Aktualności, Modlitewnie przy Targowej 50/52, Muzeum Warszawskiej Pragi, Wielokulturowe podróże

Znaki zodiaku w modlitewniach przy Targowej 50/52

Znaki zodiaku w modlitewniach przy Targowej 50/52

W dwóch salach dawnych modlitewni żydowskich, zlokalizowanych w oficynie w podwórzu posesji Targowa 50/52 (obecnej siedziby Muzeum Warszawskiej Pragi), zachowały się unikatowe malowidła. Wśród ocalałych tu przedstawień, szczególnie ciekawe są wizerunki znaków zodiaku w kalendarzu hebrajskim.

W obu salach oficyny przy Targowej znajdowały się kiedyś pełne zestawienia znaków, jako osobne kompozycje stanowiące element wystroju dwóch modlitewni, użytkowanych przez związane z nimi grupy wiernych.

Sala zachodnia modlitewni przy Targowej

W sali zachodniej znaki zodiaku są częścią obiegającej salę ozdobnej bordiury z motywem liści akantu i utworzonych w ten sposób owalnych medalionów. Z pierwotnego wystroju zachowały się: Baran (częściowo zrekonstruowany), Byk, Bliźnięta, Rak, fragment Lwa, fragment Wagi, napis do znaku Ryb. Nie ocalały znaki Panny, Skorpiona, Strzelca, Koziorożca i Wodnika.

fot. Tomasz Kaczor

Sala wschodnia modlitewni przy Targowej

W sali wschodniej fryz z malowidłami przybiera formę prostokątnych pól, wypełnionych na zmianę mazerunkiem i przedstawieniem kolejnego znaku zodiaku. Ocalał niemal pełen zestaw (choć niektóre znaki we fragmentach), z wyjątkiem znaku Barana.

fot. Tomasz Kaczor

Znaki zodiaku w kalendarzu żydowskim

Znaki zodiaku (hebr. maz(z)alot; jid. mazołes) – to motyw astralny zaadaptowany do tradycji żydowskiej, pojawiający się w żydowskiej sztuce kultowej już w starożytności.

Dwanaście znaków zodiaku przyporządkowano kolejnym miesiącom w kalendarzu hebrajskim, na podstawie którego wyznacza się święta religijne. W tradycji żydowskiej każdy znak symbolizuje także jedno z Dwunastu Plemion Izraelskich, wywodzących się od synów Jakuba.

Zgodnie z rokiem liturgicznym, którego początek przypada wiosną, są to:

Baran (hebr. tale), miesiąc nisan (marzec-kwiecień), plemię Judy

Byk (hebr. szor), miesiąc ijar (kwiecień-maj), plemię Isachara

Bliźnięta (hebr. teomin), miesiąc siwan (maj-czerwiec), plemię Zabulona

Rak (hebr. sartan), miesiąc tamuz (czerwiec-lipiec), plemię Rubena

Lew (hebr. arie), miesiąc aw (lipiec-sierpień), plemię Symeona

Panna (hebr. betula), miesiąc elul (sierpień-wrzesień), plemię Gada

Waga (hebr. moznaim), miesiąc tiszri (wrzesień-październik), plemię Efraima

Skorpion (hebr. akraw), miesiąc cheszwan (październik-listopad), plemię Menaszego

Strzelec (hebr. keszet), miesiąc kislew (listopad grudzień), plemię Beniamina

Koziorożec (hebr. gedi), miesiąc tewet (grudzień-styczeń), plemię Dana

Wodnik (hebr. deli), miesiąc  szwat (styczeń-luty), plemię Aszera

Ryby (hebr. dagim), miesiąc adar (luty-marzec), plemię Neftalego


Przeczytaj o znakach zodiaku z modlitewni: